En nu is de deur helemaal dicht: Magnette sluit samenwerking met N-VA uit

Waar Elio Di Rupo ’s morgens nog deuren opende - en toesloeg - over besturen met de N-VA, duwde Paul Magnette de deur ’s avonds keihard in het slot. Hij pleit zelfs voor een noodregering van dringende zaken - niet toevallig zonder N-VA. Om Ecolo niet af te schrikken aan Waalse kant? Of omdat Magnette wil bewijzen dat hij de sterke man is bij de PS?

“Als zij niet met ons willen praten, dan praten wij niet met hen. We willen niet over confederalisme spreken, we willen geen splitsing van de sociale zekerheid, we willen niet praten over hun sociaal-economische recepten.” PS-kopstuk Paul Magnette was gisteravond duidelijk op de RTBF: nee, de PS zal niet samenwerken met de N-VA.

Daarmee zorgde hij voor duidelijkheid, na de warrige communicatie van PS-voorzitter Elio Di Rupo eerder die dag. Die zei op de radio dat hij gezien de politieke realiteit niemand uitsloot, iets wat hij tijdens de campagne duidelijk wel deed. Hij voegde eraan toe dat “als N-VA haar institutionele voorstellen laat varen, we een heel nieuw universum betreden”. Maar iets later tweette hij de deur naar N-VA weer dicht, en benadrukte hij dat de PS ‘niet wenst’ te besturen met N-VA. ‘Wensen’, niet ‘zullen’.

10 miljard
Uiteindelijk is het het nummer 2 dat klaarheid schept, en dat is pijnlijk voor Di Rupo. Naar verluidt zou de PS - en zeker de linksere Magnette - bang zijn om Ecolo af te schrikken, die mathematisch niet nodig is in de Waalse regering. Dat zou de PS wel met een heel sterke linkse oppositie opzadelen. Magnette staat bovendien te trappelen om de echte baas van de PS te worden, en liever vandaag dan morgen. Zijn piste is in ieder geval niet doorgepraat op het partijbureau, maar ligt volgens een topper wel in de lijn van de filosofie van de partij. “Maar er is voorlopig geen haast.”

Omdat er weinig mogelijk is op federaal vlak - paars-groen heeft een zeer nipte meerderheid en paars-geel is bij deze uitgesloten - ziet het ernaar uit dat het weleens lang zou kunnen duren eer er in ons land opnieuw bestuurd kan worden. Dat én nieuwe verkiezingen wil Magnette vermijden. “En dus moeten we creatief zijn.” Een oplossing kan volgens hem zijn: een ‘regering van dringende zaken’.

Zo’n noodregering zou bestaan uit de restregering-Michel, aangevuld met socialisten en groenen. Niet toevallig het favoriete federale scenario van de PS. De bedoeling zou zijn dat die noodregering een “minimumprogramma voor een jaar” opstelt. Belangrijk voor de PS: het optrekken van de laagste pensioenen, uitkeringen en lonen. Daarnaast pleit Magnette ook voor klimaatmaatregelen. Zo’n noodregering kan ook een begroting voor volgend jaar opstellen, iets wat Europa in oktober verwacht. Maar dan zal ze dus ook op zoek moeten gaan naar 10 miljard om het gat in de begroting te vullen.

Volgens Magnette is het trouwens al eerder gebeurd. Hij verwijst naar de regering-Verhofstadt III. Dat interimkabinet kwam er in december 2007, omdat het ruim een half jaar na de verkiezingen niet mogelijk was gebleken om een reguliere regering te vormen en de zetelende regering ‘in lopende zaken’ niet genoeg slagkracht meer had. Verhofstadt III bestond uit de zetelende partijen Open Vld, MR, PS en sp.a, aangevuld met de CD&V van Yves Leterme en het cdH van Joëlle Milquet. Haar belangrijkste opdracht: de begroting van 2008 opmaken. In maart van 2008 maakte premier Verhofstadt vervolgens plaats voor Leterme, die met dezelfde coalitie verderging.

Informateurs
Hoe dan ook: het is opmerkelijk dat Paul Magnette amper 18 dagen na de verkiezingen zo’n noodscenario op tafel legt. De eerste informateurs, Didier Reynders en Johan Vande Lanotte, zijn nog maar aan hun tweede ronde bezig. En meestal geldt bij onderhandelingen: als je een bepaald scenario wil zien uitkomen, zet je het niét openlijk in de markt. Er is bovendien ook nog steeds niet beslist in Vlaanderen of Wallonië - waar de formatie toch iets gemakkelijker moet lopen. En zolang daar geen knopen worden doorgehakt, zal de federale formatie niet in een versnelling komen. Maandag moeten Vande Lanotte en Reynders voor een tweede keer verslag uitbrengen bij de koning. Benieuwd welk nieuws zij hem zullen brengen.

Vuurwerk
N-VA wil voorlopig niet reageren, maar het is duidelijk dat ze - als het zover komt - moord en brand zal schreeuwen. Anderzijds komt het de partij goed uit, want ook de N-VA wil niet met de PS regeren. Met hen willen ze alleen praten over confederalisme. Zo’n tijdelijke regering zal hoe dan ook geen meerderheid hebben aan Vlaamse kant. En beeldt u zich het vuurwerk maar eens in: een Vlaamse regering geleid door Bart De Wever (N-VA) die inbeukt op een Belgische regering zonder Vlaamse meerderheid. Ook voor de andere Vlaamse partijen ligt dit bijzonder moeilijk. Magnette begrijpt dat, maar herinnert hoe het voor de Walen en de Brusselaars was de afgelopen jaar, met maar één partij - de MR - in de federale regering.