Vandaag eindelijk groen licht voor Vlaamse regering?

Hoewel N-VA-voorzitter Bart De Wever zich expliciet in de kiesstrijd gooide als kandidaat-minister-president, wil hij Jan Jambon aan de touwtjes laten trekken van de nieuwe Vlaamse regering met CD&V en Open Vld. Krijgt hij die fameuze bocht zonder slag of stoot verkocht?

“Ik zal de Vlaamse lijst in de kieskring Antwerpen trekken en ik verbind daar zeer uitdrukkelijk mijn kandidatuur aan voor het Vlaams minister-presidentschap, als de kiezer dat wenst.” Bart De Wever verraste op 14 januari. Tot dan zou Jan Jambon de Vlaamse lijst trekken en als kandidaat-mp campagne voeren. “Maar iedereen moet naar het front.” Als mens zou hij het liefste in Antwerpen blijven. “Maar dat is niet het beste voor de partij en voor de belangen van Vlaanderen.” In Vlaanderen wilde hij incontournable zijn, want dan weeg je drie keer zo veel op het federale niveau. En N-VA wilde federaal opnieuw besturen, met Jan Jambon als kapitein. Achter die position switch schuilt een menselijk veto van Geert Bourgeois. Opzijgeschoven worden voor Bart De Wever lijkt minder op een afwijzing dan opzijgeschoven worden voor Jan Jambon.

Maar De Wever slaat het roer opnieuw om. Hij blijft dan toch op ’t Schoon Verdiep en stuurt Jan Jambon naar het Vlaamse Martelarenplein om Zweeds-bis in goede banen te leiden. De posities zijn duidelijk, al moeten ze formeel nog worden afgeklopt op een interne partijtop. Over die strategie valt iets te zeggen. De opvolging van De Wever als burgemeester van Antwerpen is verre van evident, waardoor het verlies van de grootste Vlaamse stad een risico is bij de volgende verkiezingen. Jan Jambon wordt sinds Michel-I bejubeld als bestuurder. Federaal is de kans op oppositie groter en dan deemstert Jambon met al zijn kwaliteiten weg.

B-figuur
De vraag is of De Wever zijn bocht verkocht krijgt. Laat Geert Bourgeois de stoelendans zomaar passeren? Verschillende N-VA’ers vinden ook dat de Grote Leider zijn politieke kapitaal nu maar eens in de strijd moest gooien. “Wanneer gaat hij het dan wel doen?”, klonk het. Blijft N-VA federaal aan de zijlijn staan, dan kan de strafste generaal genadeloos op België inbeuken. Toch denken verschillende N-VA’ers dat de wissel voor weinig woorden zal zorgen. Het veto van Bourgeois tegen Jambon was nooit persoonlijk en de gewezen minister-president is inmiddels de sterke man in Europa. Jambon wordt bovendien in de hele partij erg gewaardeerd en je kan hem bezwaarlijk een B-figuur noemen. Een ander paar mouwen is de kiezer die straks een andere minister-president krijgt dan beloofd. Je kan het niet anders dan kiezersbedrog noemen. De betrouwbaarheid van N-VA krijgt een deuk. Blijft dat kleven?

Eén blok
De transfer van Jan Jambon wordt met argusogen gevolgd voor de federale formatie. Door zijn verhuis vertrekt een onderhandelaar die de Franstalige partijen niet doet huiveren. Theo Francken, tweede in rang maar straks de federale kopman, is een ander verhaal. De vrees is dan ook dat N-VA zich terugtrekt in Vlaanderen en het federale niveau wil bekampen. Maar N-VA ontkent dat het federale niveau al wordt gelost. Als Jambon Vlaanderen gaat leiden, heeft De Wever de handen vrij om federaal aan tafel te schuiven. Hoe dan ook: de Zweedse coalitie bemoeilijkt de federale formatie. De federale informateurs zetten alles in om een paars-gele (met PS en N-VA) coalitie uit de startblokken te krijgen. Een Vlaamse regering met sp.a en N-VA kon de PS helpen overtuigen om met N-VA aan tafel te gaan zitten. Of de Zweedse partijen zich als één blok voor de federale formatie aanbieden, is nog niet duidelijk. Maar centrum-rechts heeft federaal geen meerderheid en de kans is klein dat de PS die opstelling aan een meerderheid helpt.

Vandaag wordt meer duidelijkheid verwacht. CD&V en Open Vld kregen gisteren de formateursnota van Bart De Wever. Die nota wordt op de partijbureau’s vandaag besproken. Ook N-VA zou vandaag een partijbureau optrommelen over de formatie. De partijen moeten daar het licht op groen zetten om de Vlaamse onderhandelingen formeel op gang te trekken.