Toeristen overspoelen Alpendorp, bewoners revolteren: “Het is waanzin”

Hallstatt in Oostenrijk staat al enkele jaren op de kaart van het massatoerisme. Bussen vol met vakantiegangers rijden er af en aan. Het idyllische Alpendorp met 800 inwoners in Salzkammergut kan de grote toestroom niet meer aan. De lokale mensen zijn het zat en verzetten zich: “Het is waanzin”.

De pittoreske plek, ingeklemd tussen de Hallstättersee en de Dachsteinbergen, is een echte postkaart. Geen wonder dat toeristen ervan houden en het op de lijst staat van UNESCO-Werelderfgoed.

Hallstatt is dus altijd geliefd geweest, maar zo’n zeven jaar geleden werd het plotsklaps immens populair ... bij de Chinezen. In 2012 werd het dorp immers volledig nagebouwd in China door projectontwikkelaars. In de Chinese provincie Guangdong herrees een Alpendorp aan een kunstmatig meer. De naam? Hallstatt See.

En dan is er nog het niet te onderschatten effect van Instagram. Op het sociaal netwerk groeide het aantal beelden met de hashtag #Hallstatt jaar na jaar explosief. In ’s werelds digitale fotoalbum staat Hallstatt meer dan 500.000 keer te blinken. En ook het aantal toeristen is naar een ongezien hoog niveau gestegen. Meer dan het dorp kan slikken. Het is niet langer behapbaar. Het toerisme is vandaag meer een vloek dan een zegen voor de inwoners. Maar is het nog te stoppen?

In 2010 waren er 71.000 overnachtingen, in 2018 al 140.000. Een verdubbeling. Terwijl hoteliers en restauranthouders zich rijk rekenen, verdienen de meeste dorpsbewoners niets aan de vele toeristen die de reisbussen elke dag uitbraken. Zij torsen veelal de last.

19.344 bussen, 194.613 auto’s: het zijn hallucinante cijfers. Zo veel bussen en auto’s deden vorig jaar Hallstatt aan. Het is een verzesvoudiging op enkele jaren tijd. In 2010 ging het nog om 3.440 bussen en 52.533 wagens. Gevolg: in 2018 kreeg het dorp ongeveer 1 miljoen bezoekers over de vloer.

Vele (Aziatische) toeristen komen via Praag, verblijven enkele uren in Hallstatt, en gaan dan door naar Venetië.

“Het is waanzin! Ik weet niet wat ik moet doen. De mensen kopen niets meer”, zegt Sandra Derbl die een souvenirwinkel heeft aan het Duitse magazine Focus. Buiten wurmen de dagjesmensen zich door de nauwe straatjes en nemen foto’s van de schilderachtige plek, maar iets kopen doen ze blijkbaar niet (meer). “Alleen hoteliers en restauranthouders profiteren hier van het massatoerisme”, meent Derbl.

Burgemeester Alexander Scheutz trok enkele jaren geleden al aan de alarmbel. Politici en burgers staken de koppen bij elkaar op zoek naar een oplossing om het massatoerisme in te dammen. “Het was de hoofdbekommernis van de inwoners om het aantal reisbussen te reduceren”, zegt Scheutz. In februari van dit jaar besloot de gemeenteraad om vanaf het voorjaar 2020 een slot-systeem voor bussen in te voeren naar het voorbeeld van Salzburg. Dit betekent dat busmaatschappijen online een slot (tijdstip) moeten reserveren om naar Hallstatt te komen. “De invoering is echt dringend nodig want 2019 lijkt opnieuw een recordjaar te worden met nog meer reisbussen dan in 2018”, aldus de burgemeester.

En dan zijn er nog de drones die de toeristen meebrengen en de rust verstoren. Her en der hangen bordjes met ‘No Drone Zone’ en ‘Quiet please’. Het is blijkbaar hoognodig.

In Hallstatt is het tegenwoordig het hele jaar door hoogseizoen. Een wonderoplossing is er niet. Valt het massatoerisme nog in te dammen? Niemand weet het met zekerheid, maar het Alpendorp doet een dappere poging. Eerst zien wat het nieuwe slot-systeem voor reisbussen zal opleveren. 

Het is de wens van de burgemeester dat de toeristen weer hun tijd gaan kunnen nemen om Hallstatt rustig te appreciëren en niet op enkele uren van hot naar her moeten rennen tussen een massa andere toeristen om dan weer door te gaan naar de volgende Instagram-bestemming.