Nog eens 10 procent extra taks op import zonder dat Peking van iets wist: Trump raakt Chinese economie

VS-handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer en minister van Financiën Steven Mnuchin stonden nog in het bureau van Donald Trump, toen die op ‘send’ duwde. Voor een tweetje dat insloeg. En waarvan Peking voordien niet op de hoogte was gebracht. 10% extra douaneheffingen op de 300 miljard dollar (271 miljard euro) Chinese import die voorlopig gespaard was van extra taksen. Waarom doet Donald dit?

Met zijn mededeling maakte Trump een einde aan de tijdelijke ‘wapenstilstand’ die hij eind juni in de marge van de G20 in Osaka afsloot met de Chinese leider Xi Jinping. Er werd toen afgesproken dat er verder gepraat zou worden. Woensdag vonden die onderhandelingen plaats in Shanghai. Washington bestempelde ze officieel als ‘constructief’ en noteerde een volgende afspraak voor begin september. Maar het verslag dat Trumps gezanten Lighthizer en Mnuchin vorige donderdag bij hun terugkeer uitbrachten, werkte Trump danig op zijn systeem.

De Amerikaanse president wil al langer dat de Chinezen meer Amerikaanse landbouwproducten afnemen. Volgens Trump houdt Peking zich niet aan beloftes die hierover gedaan zijn. De Chinezen zeggen dat ze net zoveel Amerikaanse landbouwproducten invoeren als ze nodig hebben. Niet meer, niet minder. En dat die kwestie door de Amerikanen zeker niet mag opgeworpen worden als een voorwaarde om verder te onderhandelen. Een dovemansgesprek. Trump ergert zich ook aan het feit dat de in China geproduceerde pijnstiller en straatdrug Fentanyl de VS blijft overspoelen en daar steeds meer mensenlevens eist.

Niet eerlijk
Met de al eerder ingestelde heffing van 25% op 250 miljard dollar aan Chinese invoer, weegt nu vanaf 1 september op alles wat uit China de VS binnenkomt een bijkomende taks. Dat Trump de handelsoorlog opnieuw oppookt, is minder onverwacht dan het lijkt. Een evenwichtiger handelsverkeer tussen beide landen was één van zijn belangrijkste programmapunten. Niet zonder reden overigens. Deze eeuw is het VS-handelstekort met China opgelopen van nog geen 100 miljard dollar (90 miljard euro) tot 375 miljard dollar (338 miljard euro). Onhoudbaar op termijn. Trump verwijt de Chinezen bovendien - terecht - dat ze het handelsspel niet eerlijk spelen. Subsidies. Dumping. Roven van technologie. En dus zet hij door. Ook - misschien vooral - omdat hij weet dat zijn maatregelen de Chinese economie midscheeps raken op een voor Peking cruciaal moment.

De sancties treffen de Chinezen inderdaad in een moeilijke overgangsfase, zo leert een recent rapport van de Franse investeringsbank Natixis. Als gevolg van de één-kind-politiek stijgt de gemiddelde leeftijd snel: in 2030 is één Chinees op de vier ouder dan 60. Dat zal de groei (nog verder) drukken. De salarissen van de steeds hoger opgeleide werknemers stijgen bovendien snel. Daarom probeert de Chinese economie de omslag te maken van een louter maakeconomie van goedkope ‘brol’ naar het afleveren van hoogtechnologische producten en diensten. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Laagopgeleide Chinezen dreigen uit de boot te vallen.

18% minder auto’s
De Chinese economie vertraagt nu al. Midden juli liet Peking weten dat de groei het tweede trimester nog 6,2% bedroeg. Het laagste niveau sinds de Chinezen daar cijfers over publiceren (1992). Nog volgens de officiële Chinese statistieken zijn de winsten in de industrie in één jaar tijd met 2,4% gekrompen. Ook de consumptie staat onder druk. Het aantal verkochte auto’s is in één jaar met 18% gedaald. Dit alles ondanks het feit dat de overheid de groei probeert te stimuleren. Het exacte aandeel van de Trump-sancties in de vertraging van de Chinese economie, is moeilijk in te schatten. Maar dat ze ertoe bijdragen, is zeker.

De VS lijken voorlopig minder te lijden onder de handelsoorlog. Wall Street verloor vrijdag slechts een minimum, vergeleken bij de beurzen elders in de wereld. Nadeel is wel dat Amerikaanse huisgezinnen moeten leren leven met prijsverhogingen. Een gemiddeld Amerikaans gezin kost dat 750 euro per jaar, berekende de Federal Reserve in mei. Dat was dus nog zonder de nu aangekondigde bijkomende heffingen.