Nederlandse fertiliteitsarts verwekte 49 kinderen met eigen zaad

De omstreden Nederlandse fertiliteitsarts Jan Karbaat (1927-2017) heeft met eigen zaad tientallen kinderen verwekt in zijn kliniek. Uit een DNA-test is onomstotelijk bewezen dat hij de biologische vader is van zeker vier donorkinderen. Dat betekent dat 45 andere kinderen die door onderlinge DNA-testen aan elkaar verwant blijken, ook van Karbaat afstammen. Dat is vandaag bekendgemaakt.

Het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen heeft het DNA van de inmiddels op 89-jarige leeftijd overleden Karbaat vergeleken met dat van 22 donorkinderen die een rechtszaak aanspanden. Zij hebben nu de ultieme bevestiging of uitsluiting dat Karbaat hun biologische vader is. 

De vier kinderen van wie nu vaststaat dat ze verwekt zijn door Karbaat, waren eerder al indirect aan hem gelinkt via de DNA-databank van Fiom, een Nederlands centrum voor afstammingsvragen. Daar hadden eerder al 49 kinderen een DNA-match met een wettig kind van Karbaat. Door onderlinge DNA-matches van halfbroers en -zussen weten de andere kinderen nu ook dat de spermadokter hun verwekker is.

“Nu is ook duidelijk dat Karbaat op grote schaal over vele jaren de ethische regels en richtlijnen heeft overtreden’’, zegt Ties van der Meer, voorzitter van Stichting Donorkind. “Dat laat zien dat de beroepsgroep van vruchtbaarheidsartsen zichzelf niet kan controleren en ook toezicht van de overheid tientallen jaren tekort is geschoten.’”

Voor donorkinderen komt hiermee aan jarenlange onzekerheid een eind. In 2017 stapten de kinderen en 11 ouders met succes naar de rechter om het DNA van de kort daarvoor overleden Karbaat veilig te stellen, via gebruiksartikelen uit zijn woning.

De rechtbank stelde in het vonnis in februari dat er genoeg aanwijzingen zijn voor misstanden in de kliniek. Karbaat mengde sperma van verschillende donoren, kinderen uit één gezin blijken niet dezelfde verwekker te hebben en de norm van 25 kinderen per donor is geregeld overschreden.

Opgebiecht
Karbaat heeft naar de buitenwereld de beschuldigingen altijd ontkend, maar hij heeft in een privégesprek met een donorkind ooit opgebiecht ook zijn eigen zaad te hebben gebruikt. Na zijn overlijden weigerde zijn weduwe medewerking aan een DNA-onderzoek. Ze vindt het schending van zijn privacy, omdat Karbaat niet wilde dat DNA van hem of zijn wettige kinderen zouden worden afgenomen.

“Dat belang weegt echter niet op tegen de belangen van de donorkinderen om duidelijkheid te verkrijgen over de vraag of Karbaat al dan niet de biologische vader is”, aldus de rechtbank twee maanden geleden.