Dossier Verkiezingen Nederland

Nederland kiest: wie zijn de kanshebbers?

Nederland maakt zich op voor de parlementsverkiezingen van 15 maart. Maar welke partijen maken nu de meeste kans om de Nederlandse kiezers achter zich te scharen en wie zijn hun kopstukken? Een overzicht.

In totaal hebben maar liefst 28 partijen zich aangemeld om mee te doen aan de parlementsverkiezingen, maar die zijn zeker niet allemaal even groot. In principe hebben zeven partijen een kans om in de regering terecht te komen, althans als we de peilingen mogen geloven.

VVD - Mark Rutte
De partij die momenteel de meeste zetels heeft in de Tweede Kamer en die volgens de peilingen ook kans maakt om op 15 maart als grootste partij uit de bus te komen, is de liberale en centrumrechtse partij VVD. De partij is voor abortus en een verruiming van euthanasie, pleit voor een eigen pensioenpotje voor iedereen en wil sterker inzetten op veiligheid en justitie.

Het uithangbord van de VVD is de huidige minister-president Mark Rutte. Hij kwam in 2002 in de politiek na een studie geschiedenis in Leiden en een loopbaan bij Unilever. Hij was staatssecretaris van Sociale Zaken en van Onderwijs en kon de partij in 2010 naar de verkiezingswinst leiden als lijsttrekker van de VVD. Rutte zou naar eigen zeggen al sinds zijn studententijd geen relatie meer hebben gehad, verschijnt bijna altijd glimlachend op het toneel maar zou een temperament hebben achter de schermen, en hij was bijna pianoleraar geworden.

Rutte trok laatst de aandacht met zijn verkiezingsadvertentie waarin hij zijn allochtone landgenoten vroeg om zich fatsoenlijk te gedragen. "Doe normaal of ga weg”, klonk het scherp. Experts zagen in de campagne meteen een poging van Rutte om zich te profileren tegenover de rechts-populistische PVV van Geert Wilders, die de VVD in de peilingen op de hielen zit.

PVV - Geert Wilders
De extreempopulistische Partij voor de Vrijheid (PVV) zou volgens de laatste meting op 2 maart zestien procent van de Nederlandse stemmen binnenhalen en op die manier uitkomen als tweede grootste partij. Hun standpunten? Een ‘islamvrij’ Nederland waarbij de ‘gewone’ Nederlanders centraal staan, het sluiten van de grenzen voor asielzoekers en immigranten, alle moskeeën en islamitische scholen sluiten en ook de uitstap van Nederland uit de Europese Unie.

De 53-jarige Geert Wilders is de lijsttrekker van de PVV en is op zijn minst gezegd een besproken figuur. Wilders wordt weleens de Donald Trump van de Lage Landen genoemd vanwege zijn controversiële uitspraken. Laatst noemde hij een groot deel van de Marokkanen "tuig” en in december vorig jaar werd Wilders zelfs veroordeeld voor het aanzetten tot discriminatie voor zijn “minder Marokkanen”-uitspraak.

Ondanks de goede cijfers in de peilingen, lijkt het toch onwaarschijnlijk dat Wilders in de Nederlandse regering zal zetelen. Bijna alle andere partijen hebben namelijk al laten weten dat ze onder geen enkel beding met de partij van Wilders willen regeren.

CDA – Sybrand Buma
De christendemocratische partij CDA komt in de peilingen momenteel als derde grootste Nederlandse partij naar voren. De partij zet in de verkiezingscampagne onder meer in op een dienstplicht voor jongeren, een terugkeer van de basisbeurs voor studenten, een inburgeringsexamen voor migranten en één basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden.

De lijsttrekker van de christendemocraten is de 52-jarige Sybrand (van Haeren) Buma, een jurist die in 2010 in de politiek arena terechtkwam. Al was de politiek hem daarvoor lang niet vreemd: zowel zijn vader als zijn grootvader waren burgemeesters van verschillende Nederlandse gemeenten. De rivaal van Rutte op de rechtse kiezersmarkt heeft alvast laten weten dat hij wel premier van Nederland wil worden. Niet voor zichzelf, maar voor Nederland, klonk het.

D66 - Alexander Pechtold
De democratische partij D66 bekleedt momenteel de vierde plaats in de peilingen. Hun titel van het verkiezingsprogramma: "Samen sterker, kansen voor iedereen". D66 pleit onder meer voor buurtscholen voor kinderen vanaf twee jaar, vaste contracten voor werkenden en taalles voor vluchtelingen vanaf dag één.

Het kopstuk van de D66? De 51-jarige Alexander Pechtold. Hij is al bijna dertig jaar lid van de partij en is al 3.747 dagen actief in de Tweede Kamer. Ook Pechtold liet al weten dat hij kandidaat is voor het premierschap als het tot een coalitie komt waarin D66 een grote rol speelt. “Ik heb de ervaring en ik ben iemand die op mijn best presteert als er problemen zijn”, klonk het zelfverzekerd.

GL – Jesse Klaver
De partij GroenLinks komt als vijfde grootste partij aan bod in de peilingen. Het is een progressieve partij die duurzaamheid hoog in het vaandel draagt en - niet geheel verrassend - een ‘groen’ karakter heeft. De partij wil “een leefbaar milieu en herstel van het ecologisch evenwicht, in het besef dat natuurlijke hulpbronnen eindig zijn.” GroenLinks wil bovendien ook een beperking van de “materiële consumptiemogelijkheden in het westen”.

In de groene partij zijn alle ogen gericht op de 30-jarige lijsttrekker Jesse Klaver, die zowel Marokkaanse als Indische roots heeft. Klaver zetelt al sinds 2010 in de Tweede Kamer en trekt voor het eerst de lijst van GroenLinks. De Nederlandse media omschrijven hem als een gedreven jongeman, goed gebekt en met een ambitieuze en energieke persoonlijkheid.

Klaver blaakt alvast van zelfvertrouwen wat de parlementsverkiezingen betreft. Hij ziet zichzelf wel premier van Nederland worden. “Onze hele campagne is ongebruikelijk, mijn hele levensloop is ongebruikelijk. Als ik één ding heb geleerd: je moet je nooit door niemand laten vertellen dat je iets niet kan”, klinkt het.

SP – Emile Roemer
De socialistische partij SP zou met negen procent van de Nederlandse stemmen aan de finish verschijnen. Wat opvalt in hun verkiezingsprogramma is dat de partij - in tegenstelling tot veel andere - een miljard euro wil bezuinigen op Defensie. Het geld moet voor hen naar de veiligheidsdiensten en de wijkagenten gaan "omdat mensen geen schrik hebben voor oorlog, maar wel voor terrorisme". Daarnaast is de SP voorstander voor de herinvoering van werkvergunningen om mensenhandel en uitbuiting tegen te gaan.

Het kopstuk? De 55-jarige Emile Roeler. De socialist kreeg de politiek naar eigen zeggen via de paplepel binnen, onder andere omdat er altijd hevig gediscussieerd werd over de politiek aan de keukentafel. Hij stond aan het begin van zijn loopbaan nog even voor een klas, maar ging 37 jaar geleden dan toch in zee met de socialisten. Roemer trok al drie keer de lijst van de socialisten en zet nu een vierde keer zijn schouders onder de lijst.

Pvda – Lodewijk Asscher
Tot slot de sociaaldemocratische Partij van de Arbeid (Pvda). De 43-jarige Lodewijk Asscher is sinds 2017 lijsttrekker en ook hij heeft er vertrouwen in. Meer nog: volgens hem zal zijn partij als grootste uit de bus komen bij de verkiezingen met 26 zetels. De Pvda zal wel een forse inhaalbeweging moeten inzetten om die voorspelling in te lossen, want in de peilingen komt de PvdA niet hoger dan dertien of veertien zetels.