Meningokokken rukken op in Nederland: 18 doden en 78 ernstig zieken

Dit jaar zijn in Nederland al 78 mensen ernstig ziek geworden door de snel oprukkende bacterie meningokokken type W, van wie er achttien zijn overleden. Dit is veel meer dan vorig jaar, toen er zes doden vielen. De meningokokkenziekte is overdraagbaar van mens op mens en kan in het ergste geval leiden tot hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging.

Nabestaanden vinden dat het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) veel eerder in actie had moeten komen. De bacterie maakt steeds meer slachtoffers. In de eerste acht maanden van dit jaar vielen er achttien doden, in dezelfde periode van 2017 waren dit er nog zes, in 2016 waren dit er drie en in 2015 waren er nog geen slachtoffers te betreuren. Dat blijkt uit nieuwe gegevens die onze collega’s van AD.nl hebben opgevraagd bij het RIVM. Opvallend is dat van alle leeftijdsgroepen 15- tot 19-jarigen het vaakst de ernstige ziekte krijgen.

‘Schokkend’
Het hoofd van het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis, Arie van der Ende is onder de indruk van de mate waarin de levensgevaarlijke bacterie oprukt: “Zo’n hoog sterftecijfer vind ik schokkend en die stijging zet nog steeds door.”

De sterftekans is flink toegenomen. Van 2015 tot en met 2017 zijn in totaal 139 mensen ernstig ziek geworden, van wie er zeventien overleden. Dat komt neer op een sterftekans van twaalf procent. Maar dit jaar zijn er 78 mensen ernstig ziek geworden van meningokokken type W, van wie er achttien zijn overleden. Dat is drie keer zoveel als in dezelfde periode van vorig jaar. Van der Ende: “De sterftekans komt daarmee uit op ruim 23 procent. Dat is bijna dubbel zoveel als in de jaren ervoor.”

Tot 2002 kampten in Nederland jaarlijks 400 tot 600 met een ‘invasieve’ Meningokokkenziekte, waarbij de bacterie diep in het lichaam doordrong en grote schade aanrichtte. Na een flinke daling, neemt het aantal ziektegevallen de afgelopen jaren weer toe (100 tot 200), voornamelijk door toedoen van het type W.

Het RIVM lanceerde vandaag een nieuwe vaccinatiecampagne in Nederland, gericht op jongeren. Vanaf komend weekend krijgt iedereen in het jaar waarin hij veertien wordt een uitnodiging voor een prik tegen deze gevaarlijke bacterie. Aanleiding is de toename van het type W.

Is de meningokok altijd gevaarlijk?
De meningokokbacterie leeft in keel- en neusholten en verspreidt zich via druppeltjes door de lucht. De meeste mensen worden er niet ziek van. Maar bij sommigen kan de meningokok zich razendsnel verspreiden, bloedvergiftiging veroorzaken en het hersenvlies aantasten. Er bestaan verschillende typen meningokokken. In Nederland worden mensen vooral ziek van type B, C, W en Y. Voor 2015 kwam type W amper voor, maar nu overlijden daar steeds meer mensen aan.

België
In 2016 vielen in ons land tien doden. De meest recente Belgische cijfers gaan terug tot het eerste trimester van 2017. Toen was sprake van drie dodelijke slachtoffers. 

In januari van dit jaar werd bij een leerling van het zesde leerjaar van een gemeentelijke school in Lummen een bacteriële hersenvliesontsteking door meningokokken vastgesteld. Aan ouders werd gevraagd waakzaam te zijn. “Als een kind in de eerste tien dagen erg ziek wordt met koorts en eventueel braken, nekstijfheid, verminderd bewustzijn of rode vlekjes op de huid, raden we aan dringend de huisarts te raadplegen”, klonk het toen. In Lummen bleef het gelukkig bij een geval, zonder erg. In juni 2017 was er een meningokokkengeval in een kinderdagverblijf in het West-Vlaamse Rumbeke. Ook hier herstelde de baby.