May krijgt uitstel voor brexit tot oktober

Het Verenigd Koninkrijk krijgt van de Europese Unie tot 31 oktober de tijd om de brexit te realiseren en de deur van de EU achter zich dicht te trekken, of om van strategie te veranderen. Premier Theresa May heeft dat aanbod van de 27 Europese leiders aanvaard. De beslissing werd genomen op de Europese top in Brussel, die helemaal aan de brexit gewijd was.

Het was voorzitter Donald Tusk die het nieuws vannacht kort voor 2 uur bevestigde, nadat eerder al was uitgelekt dat de EU27 May een uitstel tot eind oktober had aangeboden. De staatshoofden en regeringsleiders waren dat overeengekomen na urenlange onderhandelingen, waarbij met name de Franse president Emmanuel Macron het hard had gespeeld.

No deal
Het nieuwe uitstel van de brexit betekent dat een 'no deal' 12 april definitief van de baan is. Hoe de brexit nu verder aangepakt wordt, "ligt volledig in de handen van het Verenigd Koninkrijk", zei Tusk op een persconferentie na afloop van de top. Als het Britse parlement er de komende zes maanden in slaagt het met de EU onderhandelde terugtrekkingsakkoord goed te keuren en te ratificeren, dan vindt de brexit plaats op de 1ste dag van de daaropvolgende maand.

De Britten kunnen de hen geboden tijd ook gebruiken om van strategie veranderen, wat ertoe zou leiden dat de politieke verklaring die aan het akkoord gehecht is, aangepast wordt. Het akkoord zelf kan niet meer worden gewijzigd. "Dat zou de Ierse backstop in gevaar brengen", legde Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker uit.

Het VK beschikt ook nog steeds over de mogelijkheid de brexit in zijn geheel af te blazen, zei Tusk. Het nieuwe uitstel betekent volgens Juncker dat het Verenigd Koninkrijk eind mei "waarschijnlijk" aan de Europese verkiezingen zal moeten deelnemen. "Dura lex, sed lex", klonk het.

Verkiezingen
Uit de Europese wetgeving vloeit namelijk voort dat het VK die verkiezingen moet organiseren als het het terugtrekkingsakkoord tegen 22 mei niet goedgekeurd heeft en het land tijdens de periode van de verkiezingen (tussen 23 en 26 mei) nog een EU-lidstaat is. "Als het Verenigd Koninkrijk deze verplichting niet nakomt, zal de terugtrekking (de brexit, red.) op 1 juni plaatsvinden", staat in de conclusies van de top.

In ruil voor het nieuwe uitstel, hebben de Europese leiders van Theresa May de garantie afgedwongen dat haar land zich "loyaal" zal opstellen zolang het tot de Unie blijft behoren en de goede werking van de Unie niet zal bemoeilijken. "Het VK blijft tijdens dit hele proces een volwaardig lid, met alle rechten en plichten die daarbij komen kijken", zei Tusk. Juncker vulde aan dat hij er alle vertrouwen in heeft dat het land zijn engagementen zal nakomen. Op de Europese top van eind juni zullen de leiders zich nogmaals over de brexit buigen, maar dan enkel om een stand van zaken op te maken. Juncker: "Juni zal niet dienen om beslissingen te nemen over een nieuw uitstel. Het is zelfs niet mijn ambitie om dan te gaan discussiëren, maar enkel te informeren."

31 oktober
Op de vraag of 31 oktober de absolute deadline is voor de brexit en nieuw uitstel niet meer mogelijk zal zijn, konden of wilden Tusk en Juncker niet bevestigend antwoorden. "We zien dan wel verder", zei Juncker.

Niet toevallig is 31 oktober ook de dag waarop het mandaat van zijn Commissie verstrijkt. "We gaan die dag alleszins geen nachtelijke onderhandeling krijgen", grapte de stilaan afscheidnemende Commissievoorzitter. "Want dat zou betekenen dat ik om middernacht de vergadering moet verlaten."

Juncker ging ook dieper in op wat hem zo frustreert aan de hele brexit-saga. "Alle Europese kranten schrijven alleen maar over de brexit, en amper over het akkoord dat de Europese Unie gisteren (dinsdag, red.) met China bereikt heeft. Dat bewijst dat we te veel gefocust zijn op de brexit en te weinig op de zaken die betrekking hebben op de wereld van morgen."