Johnson: "VK stapt op 31 oktober zeker uit EU"

De Britse premier Boris Johnson gaf vandaag op het Conservatieve partijcongres weinig prijs over zijn “finaal aanbod” aan de Europese Unie voor het sluiten van een nieuwe brexitovereenkomst. “Het Verenigd Koninkrijk stapt op 31 oktober uit de Europese Unie, wat er ook gebeurt”, zei Johnson. Het plan zou onder meer inhouden dat Noord-Ierland tot ten minste 2025 een speciale status binnen de EU krijgt. 

Johnson begon zijn speech vanmiddag met een bedankje aan zijn voorganger Theresa May. Ook bedankte hij haar man Philip May voor zijn ‘tomeloze geduld’. “De treurige waarheid is dat stemmers in dit land meer te zeggen hebben over het programma ‘I’m a Celebirty’ dan over The House of Commons, die weigert Brexit te volbrengen”, haalde hij uit naar het Britse parlement. “Laten we Jeremy Corbyn naar de ruimte sturen, waar hij thuishoort”, volgde op het einde een sneer richting de oppositieleider.

Volgens Johnson is dit voorstel “de laatste kans” voor Europa. De reactie van de politieke leiders op het plan van Johnson is cruciaal voor het voortbestaan van het plan. ‘Let’s get brexit done’, zei hij meerdere malen. “Voor ál die miljoenen brexit-stemmers. En voor mijn moeder, die ook ‘leave’ heeft gestemd.” En zo hield Johnsons speech meer een portie peptalk dan zijn langverwachte definitieve voorstellen aan de EU.

“Geen douanecontroles”
Johnson vervolgde zijn toespraak door te zeggen dat er “ernstige gevolgen” zullen zijn voor het vertrouwen in onze democratie als de Brexit wordt uitgesteld tot ná 31 oktober. Daarnaast beloofde hij dat er geen douanecontroles zullen plaatsvinden aan de grens met Noord-Ierland. Dat was het meest concrete dat Johnson te zeggen had.

Johnsons plannen lekten (deels) al uit in de Britse media. Zo meldde de Britse krant The Daily Telegraph dat volgens Johnsons nieuwe plan Noord-Ierland tot 2025 een speciale band met de EU zal blijven houden. Het zogenaamde ‘tweegrenzenplan’ houdt in dat Noord-Ierland in de Europese eenheidsmarkt zou blijven, maar de provincie zal wel samen met de rest van het Verenigd Koninkrijk de Europese douane-unie verlaten. Daardoor zouden landbouw- en voedselproducten zonder grenscontroles vervoerd kunnen worden.

Nadien zou de Noord-Ierse regering moeten besluiten of ze voortaan de Britse of de Europese regelgeving volgt. Het voorstel zou het resultaat zijn van een “geheime deal” met de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP). Dat meldt The Guardian. De Ierse Buitenlandminister Simon Coveney heeft echter al aangegeven de plannen “zorgwekkend” te vinden. “We hebben nog niets gezien. Als wat we in de media horen waar is, dan lijkt dat geen basis te vormen voor een deal, dat is zeker”, zei hij op de Ierse televisie.

“Kamikaze-aanpak”
Europese ambtenaren en diplomaten spreken echter al van een “kamikaze-aanpak” en drukken zo Johnsons hoop om alsnog een ​​overeenkomst te vinden met de EU de kop in. “Ik verwacht dat Barnier (de belangrijkste brexitonderhandelaar van de EU, nvdr.) heel snel duidelijk zal maken dat dit niet kan”, zei een EU-diplomaat.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Johnson spreken vanmiddag telefonisch over de brexit. Dat heeft een woordvoerder van de commissie in Brussel bekendgemaakt. De commissie heeft nog geen concreet voorstel ontvangen om uit de brexitimpasse te raken. Het overleg staat gepland om 17.15 uur, aldus de woordvoerder. Dat is na afloop van het congres van de Conservatieve Partij.

“Zodra wij een voorstel ontvangen zullen wij dat objectief bestuderen”, aldus de woordvoerder. Hij herhaalde dat aan ‘de bekende voorwaarden’ moet worden voldaan, onder meer een ‘legaal uitvoerbare oplossing om een harde grens’ tussen Noord-Ierland en Ierland te voorkomen. Verwacht wordt dat Johnson vandaag de details van zijn voorstel opstuurt naar Brussel.

Parlement opnieuw opgeschort?
Ondertussen zou Downing Street 10 van plan zijn om het Britse parlement volgende week opnieuw op te schorten, ditmaal slechts voor drie dagen. Verwacht wordt dat Johnson vandaag de Queen om een normale ‘prorogation’ zal vragen, zodat haar speech kan plaatsvinden op maandag 14 oktober.

“Deze keer zal alles volgens het boekje gebeuren”, zegt een minister aan The Sun. De opschorting zal de premier de nodige tijd geven om zich voor te bereiden op de EU-top van 17 en 18 oktober, aldus de krant nog. Vorige week besliste het Britse Hooggerechtshof dat de lange opschorting van het parlement onwettig is.