Europa wil enkel uitstel brexit verlenen als Britten de deal goedkeuren

Als de Britten een kort uitstel van de brexit willen, dan moeten ze het echtscheidingsakkoord dat premier Theresa May eind vorig jaar met Europa sloot, goedkeuren in het Lagerhuis. Dat heeft Europees president Donald Tusk laten verstaan tijdens een korte verklaring in Brussel.

De Britse premier Theresa May heeft de voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk vandaag in een brief om twee dingen gevraagd: de Europese staatshoofden en regeringsleiders moeten de bijkomende garanties die ze in Straatsburg overeenkwam met Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker goedkeuren, en ze moeten het licht op groen zetten voor een uitstel van de brexit - die tot nog toe voorzien is voor 29 maart - tot 30 juni.

Alle 27 Europese leiders moeten daar unaniem mee instemmen op de Europese top van donderdag en vrijdag, maar Frankrijk en Duitsland lieten meteen al weten voorwaarden op te leggen.

May moet "de geloofwaardigheid van haar plan staven", zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian. Ook voor zijn Duitse evenknie Heiko Maas lost de brief van May in principe niets op, en moet het echtscheidingsakkoord door het parlement worden goedgekeurd.

Donald Tusk volgt Parijs en Berlijn daarin. "Ik heb zonet met premier May gebeld over haar voorstellen. In het licht van de consultaties die ik de voorbije dagen heb gedaan, denk ik dat kort uitstel mogelijk is, maar dat is afhankelijk van een positieve stemming over het akkoord in de House of Commons", zei hij vannamiddag tijdens een korte verklaring in Brussel. Hoe lang dat uitstel dan moet duren, "ligt nog open", zei hij.

May wil de brexit niet later dan 30 juni, maar de Europese Commissie wierp al op dat de Britten eigenlijk al ten laatste 23 mei uit de EU moeten stappen. Anders moeten ze Europese verkiezingen organiseren, en dat wil geen van beide partijen.

Ook Tusk zei dat het voorstel van May "een reeks juridische en politieke vragen creëert", maar laat het oordeel over aan de regeringsleiders. "Zij zullen het daar morgen over hebben".

De andere vraag van May lijkt makkelijker op te lossen. "Ik denk dat het mogelijk is om wat in Straatsburg is afgesproken, goed te keuren. Dat creëert naar mijn mening geen risico's, zeker niet als dat het ratificatieproces in het Verenigd Koninkrijk vooruithelpt", zei Tusk.

De voorzitter van de Europese Raad voorziet "op dit moment" geen bijzondere Europese top over de brexit-perikelen volgende week. "Als de leiders mijn aanbevelingen volgen, en als er volgende week een positieve stemming is in het Lagerhuis, kunnen we de beslissing over uitstel finaliseren en formaliseren op papier", klonk het. "Maar als het nodig is, zal ik niet aarzelen om de leiders uit te nodigen in Brussel."

May heeft de formele goedkeuring van de afspraken met Juncker nodig om haar akkoord nog een derde keer in het parlement te mogen voorleggen. De voorzitter van het Lagerhuis John Bercow heeft haar verboden dezelfde tekst nog eens te laten stemmen, en dus moet ze aanpassingen doorvoeren.

Tusk benadrukte nog maar eens dat de EU er alles aan wil doen om een scenario waarin de Britten zonder akkoord uit de EU donderen, te vermijden. "De hoop op succes is misschien fragiel of zelfs illusionair, en de brexit-vermoeidheid is misschien meer en meer zichtbaar en gerechtvaardigd, maar we mogen niet stoppen met de zoektocht naar een positieve oplossing tot het allerlaatste moment", zei Tusk, al voegde hij er wel aan toe dat het echtscheidingsakkoord onder geen beding wordt opengebroken. "We hebben geduldig en met veel goede wil gereageerd op heel wat onverwachte gebeurtenissen. Ik ben ervan overtuigd dat het ons aan datzelfde geduld en diezelfde goede wil niet zal ontbreken op dit meest kritieke punt in het proces."

Aan de andere kant van het Kanaal is het intussen alle hens aan dek. Premier May plant vanavond nog ontmoetingen met de leiders van de oppositiepartijen en met de harde brexiteers binnen haar eigen Conservatieve partij.