“Erger dan de dood”: zo ziet leven El Chapo eruit in ultrabeveiligde gevangenis

De beruchte Mexicaanse drugsbaron Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán (62) heeft er zijn eerste volledige week opzitten in de ultrabeveiligde gevangenis in Colorado waar hij de rest van zijn dagen zal moeten slijten. Een verblijf in het ‘Alcatraz van de Rockies’ wordt omschreven als een lot “erger dan de dood” en verscheidene gevangenen werden al gek binnen de muren van ADX Florence. Volgens voormalig cipier Even Robert Hood is het niet te voorspellen hoe Guzmán zal reageren op de extreme isolatie, maar hij is er zeker van dat de drugsbaron zal proberen te ontsnappen.

Dat vertelde Hood aan The Denver Post. Een ontsnapping zou in elk geval een prestatie zijn, want nog nooit slaagde iemand uit ADX Florence daarin. Guzmán is echter niet aan zijn proefstuk toe. In 2001 ontsnapte hij in een wasmand uit een ultrabeveiligde gevangenis in Mexico en in 2015 deed hij dat nog eens over in een andere Mexicaanse gevangenis. Toen vluchtte hij via een kilometerslange, handgegraven tunnel, die vertrok onder zijn douche.

Uitdaging
In ADX Florence zal het evenwel een uitdaging worden, want de Amerikaanse overheid lijkt niets aan het toeval te willen overlaten. Guzmán kwam er op vrijdag 19 juli aan, nadat hij enkele dagen eerder veroordeeld was tot een levenslange celstraf plus 30 jaar.

De meeste van de ruim 400 gevangenen zitten 23 uur per dag alleen in hun cel. Die is ongeveer 2,1 op 3,7 meter groot en gemaakt van gewapend beton. Het enige daglicht komt binnen via een klein raam van 1 meter hoog en 10 centimeter breed, zonder uitzicht.

Volgens een rapport van Amnesty International zijn de cellen afgesloten met een dubbele deur, wat het gevoel van isolatie nog versterkt. Het meubilair is beperkt tot een betonnen bed met een dunne matras en een stoel. De meeste cellen hebben een eigen douche en toilet, waardoor het contact met andere gevangenen beperkt kan worden. Het zelfde geldt voor de maaltijden: gevangenen eten die allemaal in hun cel, zodat ze niet naar buiten hoeven. De enige verstrooiing krijgen ze via een radio en een zwart-wittelevisie, waarop ze educatieve en religieuze programma’s kunnen volgen.

Range 13
De kans is echter reëel dat Guzmán in ‘Range 13’ terechtgekomen is, een ultrabeveiligde vleugel van de Supermax. “Dat lijkt me evident”, aldus Hood, die tussen 2002 en 2005 in de “onmenselijke” ADX Florence werkte en het lot van de gevangenen omschreef als “erger dan de dood”.

De vleugel telt 4 cellen en gevangenen daar hebben zo goed als geen menselijk contact. Ze worden 24 uur per dag in de gaten gehouden en mogen 1 keer per maand 15 minuten bellen met dierbaren. 

Volgens Hood zal Guzmán een gewillige gevangene zijn. Hij zal met het oog op een ontsnapping ook vrienden proberen te maken onder de cipiers. “Ik twijfel er niet aan dat hij het zal proberen”, aldus de man. “Dat is het enige wat hij nog kan doen. Ik denk dat hij het systeem zal testen.”

Maar omgekeerd zal het systeem hém ook testen. Het is bekend dat gevangenen die lang in isolatie zitten, last krijgen van paniekaanvallen, paranoia, dwangmatig gedrag, woede en wanhoop. Hoe Guzmán daarop zal reageren is volgens de oud-cipier moeilijk te voorspellen.

Pinken
Hoe zwaar het kan zijn, ondervond onder meer bankovervaller Jack Powers. Hij zat 10 jaar in de vleugel en werd langzaam gek volgens The Atlantic. Hij begon aan zelfverminking te doen, sneed de huid van zijn gezicht, beet zijn pinken eraf en amputeerde zijn oorlellen, zijn scrotum en een testikel. Hij sneed ook zijn Achillespees door en probeerde verscheidene keren zelfmoord te plegen. Uiteindelijk werd hij overgeplaatst naar een andere gevangenis.

Als de eenzaamheid Guzmán niet te pakken krijgt, is er ook nog de dreiging van de andere bewoners van de Supermax. El Chapo stond aan het hoofd van een machtig Mexicaans kartel, maar er zitten nog meer kartelleiders binnen de muren. En die schuwen geen geweld.

Zo werd in 2005 nog een Mexicaanse maffiabaas doodgeslagen door enkele concurrenten. Manuel Torrez (64) had een schedelbreuk en 18 gebroken ribben en stierf aan zijn verwondingen.