Drie vragen over de raketaanval VS

Het Amerikaanse leger heeft gisteravond een bombardement uitgevoerd op een Syrische luchtmachtbasis, als vergelding voor de chemische aanval eerder deze week.  Maar waarom heeft Trump de aanval ingezet, en waarom is dat precies verrassend? En zal de situatie nu volledig escaleren?

Waarom is de aanval van Trump verrassend?
Het militaire optreden is opvallend omdat Trump zich tot nog toe steeds afzijdig heeft gehouden in het Syrische conflict. “We kregen van Trump steeds de indruk dat hij Poetin niet wou schofferen en dat hij een goede relatie met Rusland voorop stelde”, zegt ook professor Amerikaanse politiek aan de VUB Herman Matthijs. “Bovendien gaf hij tijdens de verkiezingen steeds te kennen dat hij Amerika op de eerste plaats wilde zetten en zich minder wou profileren op het internationale speelveld.”

We hebben ons dan ook blindgestaard op de figuur Trump, stelt Matthijs. “Deze aanval is een typische politieke actie van Amerika, namelijk laten zien dat ze de nummer één zijn in de wereld. We hadden deze actie gewoon niet verwacht van de huidige president, en daar hebben we ons in vergist.”

Wat wil Trump met de aanval bereiken?
Tijdens een persconferentie gaf de Amerikaanse president zelf toelichting over de reden van de aanval. Hij noemde de chemische aanval een “barbaarse daad” en zei dat er grenzen overschreden waren. Maar daarnaast zit er ook een politieke agenda achter de aanval, meent Matthijs. “Het is een duidelijk signaal naar de internationale spelers waar Trump een minder goede relatie mee heeft, zoals bijvoorbeeld China en Iran. Op deze manier willen de Verenigde Staten laten zien dat er met hen niet te sollen valt, en dat ze zullen ingrijpen wanneer ze dat nodig achten.”

Het moment van de militaire actie is volgens de professor dan ook niet toevallig gekozen, nu de Chinese president Xi Jinping op bezoek is in Florida. “Het is het uitgelezen moment om de spierballen te laten zien. Het was dan wel geen zware raketaanval, het is wel een zwaar signaal.”

Moeten we vrezen voor een escalatie?
Moeten we na de militaire tussenkomst van de Verenigde Staten nu vrezen voor een escalatie van het conflict in Syrië? En is er een derde wereldoorlog op til?

Professor Matthijs is alvast formeel: deze militaire aanval zal zeker niet leiden tot een escalerend internationaal conflict. “Daar is het conflict niet belangrijk genoeg voor”, klinkt het. Daarnaast ziet het er ook niet naar uit dat er een opbod van militaire acties zal komen. “Niet alle landen hebben daar het wapenarsenaal voor, en de nakende verkiezingen in Europa zullen daarnaast ook een rol spelen.”

Wat dan met het conflict in Syrië? Zal Amerika daar alleen ten strijde trekken? Oud-kolonel van het Amerikaanse leger, William Bergman, meent van niet. “Waarschijnlijk zal Trump de rest van die strijd binnen de internationale coalitie willen houden en zal het dus bij een enkele aanval blijven.”

Ook professor Europees buitenlands beleid aan de UGent Sven Biscop verwacht niet meteen een escalatie. Behalve een vergeldingsactie en een afschrikking voor Assad kan de raketaanval ook een drukkingsmiddel betekenen voor nieuwe onderhandelingen over een vredesakkoord voor Syrië. Daarom moeten volgens Biscop ook de Europeanen dringend aan de bak. "Europa moet eindelijk eens een politieke visie ontwikkelen op de toekomst van Syrië en veel meer inzetten op onderhandelingen."