Dossier Verkiezingen Nederland

Debat Rutte-Wilders: "Nooit samenwerking"

Twee dagen voor de Nederlandse verkiezingen zijn de twee hoofdrolspelers, de liberale premier Mark Rutte (VVD) en zijn extreemrechtse uitdager Geert Wilders (PVV), eindelijk rechtstreeks in debat met elkaar gegaan. En dat ging er beschaafd aan toe, maar één ding is zeker: ze willen nooit met elkaar samenwerken.

Het debat tussen de twee kopstukken begon al heel hevig met een discussie over geloofwaardigheid. “Wie gelooft Rutte nog?”, vraagt Wilders zich luidop af. “Wat is van alle beloftes die Rutte deed bij de vorige verkiezingen waargemaakt? Niemand in Nederland gelooft Mark Rutte nog.” Wilders gaat nog een stap verder. “Als het beter gaat, is het ondanks het kabinet”, zegt hij.

Nadien ging Wilders echter even in de fout toen hij de kiezers opriep om “maandag” ervoor te zorgen dat Rutte niet weer premier wordt. “Woensdag”, verbetert Rutte hem.

Turkije
Eén van de belangrijkste onderwerpen van het debat was natuurlijk de spanning tussen Turkije en Nederland. “Wat we zaterdag gedaan hebben, is ongekend. Een Turkse minister de toegang ontzeggen in Nederland en een Turkse minister uitzetten. Leiderschap wil ook zeggen dat we het vanuit Nederland niet verder laten escaleren. Als de Turken de situatie toch verder laten escaleren, zullen wij daarop moeten reageren”, zegt Rutte.

Wilders moest toegeven dat Rutte standvastig heeft gehandeld, hoewel hij toch benadrukte dat Rutte nóg feller moest reageren op de beledigingen van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. “Er is een verschil tussen vanop de zijlijn Twitteren en het land besturen. Als je het land bestuurt, moet je verstandig handelen”, sneert Rutte.

Partijbelang versus landsbelang
Wilders gaf de ene na de andere steek aan Rutte, maar de premier liet zich niet doen. “Woensdag is er een reële kans dat uw partij de grootste van Nederland wordt, maar het is een partij die wegloopt als het moeilijk wordt, een partij die het partijbelang boven het landsbelang stelt”, verwijt Rutte Wilders. 

Koran-politie
Het debat over integratie was er eentje dat meer ging over cijfers dan over inhoud. Toen Wilders aanhaalde dat er “zeker 130.000” vluchtelingen zijn bijgekomen, onderbrak Rutte hem onmiddellijk. “Die cijfers kloppen niet, dit zijn voodoo-cijfers”, reageert die.

“En ik ben heel benieuwd naar die koran-politie”, daagt Rutte uit. “Er komt geen koran-politie”, kaatst Wilders terug. “Dus dat was een nep-belofte? Een nep-toezegging?”

Geen coalitie
Na het debat is alvast één ding zeker: de twee gaan nooit samenwerken. “Met zo'n partij ga ik niet samenwerken. Niet in een kabinet, niet in een gedoogconstructie. Nee, nooit”, zegt Rutte helder. 

Maar ook Wilders is niet van plan om met Rutte samen te werken. “Het zou een belediging zijn voor de kiezer. U noemde dit vandaag een kwartfinale tegen de populisten. Ik zeg u, ik speel een finale. Een finale tegen leugenaars, weggevers. Ik zeg tegen alle kiezers: als je woensdag gaat stemmen en je wilt ons land in de uitverkoop doen, stem dan vooral op de VVD. Wil je dat niet, wil je dat Nederland weer van ons wordt? Jaag dan die man weg en zet mij in het torentje.”