Poetin verleent Chodorkovski gratie

De Russische president Vladimir Poetin heeft aangekondigd dat hij zijn politieke tegenstander, ex-oliemagnaat Michail Chodorkovski, genade zal verlenen. Dat deelden de Russische persagentschappen Itar-Tass en Interfax donderdag mee.

De vroegere miljardair zit al tien jaar in de cel. Bij zijn advocaten heerst verwarring over de onverwachte ontwikkeling. Zij zullen Chodorkovski ontmoeten.

Poetin zei dat Chodorkovski een gratieverzoek had geschreven, iets wat hij nochtans altijd al had geweigerd. Volgens Poetin wordt het besluit binnenkort ondertekend. "Chodorkovski verwees naar omstandigheden van humanitaire aard, zijn moeder is ziek, en (...) binnenkort zal een decreet ondertekend worden om hem te vergeven".

De advocaten van Chodorkovski ontkenden aanvankelijk dat Chodorkovski om gratie had gevraagd. "We hebben geen recente informatie over iemand die voor hem om gratie heeft gevraagd", aldus advocaat Vadim Kljoevgant aan het Russische staatspersagentschap RIA Novosti. De woordvoerder van Poetin, Dmitri Peskov, verklaarde dan weer dat de brief die Poetin heeft ontvangen, door Chodorkovski persoonlijk is ondertekend.

Veroordeling

De voormalige oliemagnaat en Kremlin-criticus zit sinds 2003 opgesloten en werd in 2005 in beroep veroordeeld tot acht jaar cel wegens onder andere fraude en belastingontduiking. In december 2010 kwam daar tijdens een tweede proces nog eens zes jaar bij, al werd die straf met twee jaar ingekort. Chodorkovski, die door velen als een politieke gevangene wordt beschouwd en lang zijn onschuld staande hield, zou normaal gezien vrijkomen in augustus 2014. De voormalige topman van het ter ziele gegane oliebedrijf Yukos was ooit de rijkste man van Rusland.

Begin december bevestigde het Russische gerecht een nieuwe aanklacht, en dus verdere vervolging, voor te bereiden. Op zijn persconferentie zei Poetin nu dat hij niet verwacht dat het tot een derde rechtszaak komt.

Peskov deelde nog mee dat Chodorkovski, door het gratieverzoek, schuld bekent. "Een verzoek tot gratie is ingediend bij de president. Als hij genade vraagt, betekent dit dat hij zijn schuld bekent", klonk het. Pavel Krasjeninnikov, de voorzitter van het wetgevend comité van de Staatsdoema, beklemtoont echter dat de Grondwet gewoon het recht voorziet om een gratieverzoek in te dienen. "Er is geen vereiste om schuld te bekennen in deze zaak", zei hij aan persagentschap Interfax.

De Russische president hield donderdag een marathonpersconferentie die een viertal uren duurde. Daarbij deelde hij ook mee dat de pas goedgekeurde amnestiewet van toepassing is op de Greenpeace-activisten en de opgesloten Pussy Riot-vrouwen. Het was pas op het einde van de persconferentie, toen Poetin aanstalten maakte om de conferentiezaal te verlaten, toen een journalist hem naar Chodorkovski vroeg.

De maatregel wordt beschouwd als een toegift van het Kremlin aan het westen, voor de Olympische Winterspelen die op 7 februari in Sotsji aan de Zwarte Zee beginnen. Westerse politici en mensenrechtenactivisten hadden steeds weer geëist dat politieke gevangenen in Rusland zouden vrijgelaten worden.