Ontslag Renzi: Wat nu in Italië en Europa?

Zoals verwacht heeft het ‘neen’-kamp het gehaald in het Italiaans referendum omtrent de grondwetshervorming. Premier Renzi kondigde onmiddellijk zijn ontslag aan. Maar wat nu: komen er nieuwe verkiezingen in Italië? En krijgen we na de brexit nu een zogenaamde italexit? Of stuikt de bankensector toch nog in elkaar?  

De Italiaanse president Sergio Mattarella heeft opgeroepen tot kalmte. "Italië is een prachtig land met veel positieve energie", aldus Mattarella in een verklaring. "Ook daarom is in het politieke klimaat rust en wederzijds respect nodig."

Wie volgt Renzi op?
President Mattarella kan het ontslag van Renzi nog weigeren, maar waarschijnlijk zal dat niet gebeuren. Intussen duiken er al verschillende namen op om Renzi op te volgen als Italiaans premier. "De belangrijkste naam is die van Pier Carlo Padoan, de minister van Economie", zegt VTM NIEUWS-journalist Jelle Frencken. "Hij is volgens velen de juiste man op de juiste plaats, omdat hij als Economieminister perfect op de hoogte is van de kritieke situatie van de banken." 

Komen er nu nieuwe verkiezingen?
"Het is toch nog even afwachten of er effectief nieuwe verkiezingen komen in Italië", zegt Frencken. "Renzi heeft in het parlement nog altijd een meerderheid. Vanmiddag gaat hij zijn ontslag aanbieden aan de Italiaanse president Sergio Mattarella en dan valt het af te wachten wat die zegt. De president kan het ontslag in principe weigeren of kan nieuwe verkiezingen aankondigen en nu een interim-premier aanduiden die deze verkiezing moet voorbereiden."

Krijgen we een italexit?
Of Italië uit de Europese Unie stapt zoals het Verenigd Koninkrijk is niet duidelijk. "We moeten afwachten of er nu verkiezingen komen en wie die dan zal winnen. Als dat Beppe Grillo is, de leider van de Italiaanse Beweging Vijf Sterren (M5S), kan er wel een referendum komen. In dat geval wordt zo'n scenario dus wel mogelijk", zegt Jelle Frencken.

Hoe reageren Europese leiders?
De Europese leiders willen vooral paniek vermijden na het ontslag van premier Renzi. "Van paniek word je nooit beter, dus het heeft geen enkele zin nu te panikeren. Maar het is uiteraard zo dat er politieke stabiliteit nodig is om de financiële en de economische problemen op te lossen", zegt minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA).

Ook Jeroen Dijsselbloem, de voorzitter van de Eurogroep, blijft optimistisch. "Politiek is er veel instabiliteit in de Eurozone, maar economisch gaat het geleidelijk beter. Dat geldt ook voor Italië, waar de economie groeit en waar de banken worden aangepakt. Dit moet ook doorgaan. Wat het politiek betekent, moeten we de komende dagen afwachten."

De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schauble, vindt dat Italië op economisch en politiek vlak de weg van premier Renzi moet voortzetten.

Krijgen we een nieuwe bankencrisis?
De vraag rijst of de politieke situatie in Italië ook gevolgen heeft voor de precaire situatie van de banken. Uit stresstesten die sinds 2008 worden uitgevoerd bij Europese banken, blijkt dat de Italiaanse banken niet bestand zijn tegen een nieuwe financiële schok.

Volgens financieel expert Paul D'Hoore moeten we ons voorlopig geen zorgen maken. "Er bestaat een reddingsplan van de Italiaanse overheid. Daarin wil de Italiaanse overheid waarborgen geven aan banken die in problemen zitten. Premier Renzi stond achter dit plan, maar het is niet duidelijk of het wordt doorgevoerd als er een andere regering komt. Volgend jaar wordt hoe dan ook cruciaal, op politiek vlak én op economisch vlak."