[Analyse] “Stem op de partij van Poetin”

Grote aardverschuivingen zijn er niet te verwachten bij de Doemaverkiezingen vandaag. Sommige politicologen noemen het zelfs de saaiste verkiezingen van het jaar. En dat terwijl het niet bepaald goed gaat met Rusland: de economie zit in het slop, het land lijdt onder de westerse sancties en er gaan miljarden roebels naar defensie, en dan vooral naar de oorlog in Syrië. En dat voelt de bevolking, uiteraard. Toch zal Verenigd Rusland, de partij die al twaalf jaar aan de macht is, de verkiezingen winnen.

De Russen kunnen niet op Poetin stemmen: presidentsverkiezingen zijn er pas in 2018. Maar toch is hij in de campagne heel erg aanwezig. Verenigd Rusland trekt namelijk naar de kiezers met de slogan ‘Stem op de partij van de president’. Delen van zijn speeches worden gebruikt in campagnefilmpjes. Een slimme zet van Verenigd Rusland, want de populariteit van Poetin ligt veel hoger dan die van de partij.

Gouden Poetin
Ruim 80 procent van de Russen staat achter de president, zo blijkt uit peilingen van Levada Center. Poetins populariteit is sinds hij in 2012 verkozen werd zelfs met twintig procent gestegen. Het staat in schril contrast met de steun die Verenigd Rusland geniet. Eind augustus zei weliswaar de helft van de Russen die van plan is te gaan stemmen, dat ze voor Verenigd Rusland zouden kiezen, maar het is maar liefst vijftien procent minder dan begin dit jaar.

De flaters van Medvedev
Een aantal weinig empathische uitspraken van premier Medvedev hebben zeker te maken met die gedaalde populariteit. In mei vorig jaar was hij in de Krim. Een gepensioneerde vrouw vroeg waarom de pensioenen niet geïndexeerd werden.  Waarop Medvedev antwoordde: “Er is geen geld, maar wees sterk.” Op YouTube zijn de beelden ervan al ruim vier miljoen keer bekeken.

En vorige maand was het weer prijs. Een leerkracht vroeg de premier waarom de lonen in het onderwijs zo laag zijn. Medvedev zei doodleuk: “Als je geld wil verdienen, zijn er heel wat goede plaatsen waar dat sneller en beter kan.” Al snel circuleerde er een petitie waarin zijn ontslag geëist werd. Gevolg: minder dan de helft van de Russen vindt sinds deze uitspraken dat Medvedev bekwaam is als premier.

Medvedev is – samen met Poetin – hét boegbeeld van Verenigd Rusland. Het is dan ook moeilijk te begrijpen dat met zulke uitspraken (bovenop de economische crisis) toch nog de helft van de kiezers voor die partij zou kiezen. De redenering is dat een sterke president maar beter een regering achter zich heeft van dezelfde partij. Het is een blind vertrouwen dat de Russen hebben in Poetin, dat hij hen naar economisch betere tijden zal leiden. En dus surft Verenigd Rusland ondanks alles mee op de populariteit van de president.

En de anderen?
We zouden bijna vergeten dat er naast Verenigd Rusland vandaag nog dertien andere partijen aan de verkiezingen deelnemen. Drie daarvan zullen normaal de kiesdrempel van vijf procent halen: de communisten van KPRF, de rechts-nationalistische LDPR en de centrumpartij Rechtvaardig Rusland. Zij zijn ook nu al vertegenwoordigd in de Doema. Ze zitten niet in de regering, maar stemmen maar zelden tegen de wetsvoorstellen van Verenigd Rusland. Om die reden kan je moeilijk spreken van echte oppositie.

En dan zijn er dus nog tien kleine partijen, van allerlei strekkingen, die vandaag meedoen. Waarschijnlijk halen zij de kiesdrempel niet. Toch is er nog een kans dat een of meerdere van hun kandidaten in de Doema raken. De helft van de 450 zetels gaat namelijk naar de kandidaten met de meeste stemmen in hun kiesdistrict. Volgens politicologen zouden er vijf kandidaten van de 'echte oppositie' zo toch een plaats in de Doema kunnen veroveren. Al wordt het voor elk van hen een dubbeltje op zijn kant.