Doodstraf in Turkije? Dit denkt EU daarvan

Na de mislukte staatsgreep in Turkije wil president Recep Tayyip Erdogan schoon schip en legt hij de doodstraf op tafel als ultiem repressiemiddel om zijn tegenstanders het zwijgen op te leggen. Maar als die wet er komt, eindigen de toetredingsgesprekken met de Europese Unie, waarschuwt Duitsland nu al.

Turkije is al sinds begin jaren zestig kandidaat om zich aan te sluiten bij het Europese project, maar de gesprekken blijven aanslepen. Nu president Erdogan de doodstraf op tafel legt, waarschuwen de Duitsers een veto te gebruiken om de gesprekken stil te leggen. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Marc Ayrault zegt dat er de laatste jaren veel vooruitgang geboekt is met Turkije. “Het gevaar bestaat erin dat er stappen achteruit worden gezet op vlak van democratie”, vreest Ayrault.

Democratie respecteren
Bij Federica Mogherini, buitenlandminister van de Europese Unie, klinkt het veel gematigder, op een persconferentie met haar Amerikaanse evenknie John Kerry. “Deze coup betekent uiteraard niet dat de rechtsstaat en het systeem van 'checks and balances' in het land niet meer van tel is”, zegt Mogherini. Maar de stabiliteit in Turkije – als buffer tussen Europa en het Midden-Oosten blijft voor Kerry en Mogherini de belangrijkste bekommernis.

Al waarschuwt ook Mogherini dat Turkije geen lidstaat kan worden als Erdogan de doodstraf opnieuw invoert. Turkije heeft de doodstraf in 2004 afgeschaft in het kader van haar verzoek om toe te treden tot de EU.

“Rechterlijke macht destabiliseren”
Beroepsverenigingen Magistratuur en Maatschappij en Association syndicale des Magistrats maken zich zorgen over de gang van zaken na de mislukte coup. In een brief gericht aan premier Charles Michel, minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders en minister van Justitie Koen Geens vrezen de verenigingen dat Erdogan de “rechterlijke macht probeert te destabiliseren en te 'zuiveren'”. 

Eurocommissaris voor Uitbreiding Johannes Hahn, die belast is met het Turkse toetredingsproces, suggereert dat Ankara al voor de mislukte staatsgreep een lijst had klaargestoomd met mensen die opgepakt moesten worden. "Ik denk dat het feit dat die lijsten reeds net na de gebeurtenissen beschikbaar waren aantoont dat die lijsten voorbereid waren om op een bepaald moment te gebruiken."