Conservatieven winnen in Spanje

De conservatieve Volkspartij (PP) van premier Mariano Rajoy heeft gisteren zoals verwacht de parlementsverkiezingen in Spanje gewonnen. De eerste minister verklaarde dat zijn partij nu het "recht om te regeren" heeft verkregen, al zal de partij wel op zoeken moeten naar een coalitiepartner. Links scoort bij de verkiezingen wel minder goed dan verwacht.

Na de telling van 95 procent van de stemmen is het duidelijk dat de resultaten niet erg verschillend zijn van die van de verkiezing op 20 december 2015. Toen zorgde de verdeeldheid van de stemmen over vier partijen voor een politieke blokkade, die leidde tot nieuwe verkiezingen.

Socialisten zeggen nee
Is Rajoy in Spanje al aan gesprekken begonnen om een coalitie te vormen? VTM NIEUWS-journaliste Romina Van Camp legt het uit. "Hij heeft al kort contact gehad met de socialisten, wat op niks is uitgedraaid. De socialisten willen absoluut niet in zee gaan met Rajoy. Rajoy zelf is voorstander van een brede coalitie met alle traditionele partijen en dus mét de socialisten. Een andere optie van Rajoy is dan om een minderheidsregering te vormen met gedoogsteun van de socialisten, maar ook dat willen de socialisten niet. Dus de politieke impasse blijft hier", zegt Van Camp.

Maar wat moet er dan gebeuren? "Als Rajoy er niet in slaagt om een coalitie te vormen, mag een andere partij dat proberen, in dit geval de socialisten. Wie weet komt er dan alsnog een linkse regering. Een ander scenario is nieuwe verkiezingen organiseren, maar dat wil iedereen vermijden", aldus Van Camp.

"Het recht om te regeren"
De Partido Popular van Rajoy heeft zondag 137 van de 350 zitjes in het parlement gewonnen, veertien meer dan bij de vorige verkiezing. De partij heeft echter niet de absolute meerderheid van 176 volksvertegenwoordigers behaald, waardoor ze op zoek zal moeten naar een coalitiepartner.

"We hebben de verkiezing gewonnen en claimen dan ook het recht om te regeren", aldus PP-leider Rajoy. "De democraten, de mensen en de mensenrechten" hebben zondag gewonnen, stelde hij nog. Hoewel zijn partij geen absolute meerderheid won, kwam ze wel versterkt uit de regering en verbeterde ze haar kansen om een regering te vormen.

Bij de vorige verkiezingen wilde geen enkele partij echter een coalitie vormen met de PP, die geplaagd wordt door een hele reeks corruptieschandalen. Zondagavond was het nog niet duidelijk op PP deze keer wel een coalitiepartner zal vinden. De premier sprak zich zondagavond alleszins niet uit over de toekomstplannen van zijn partij.

Links scoort slechter
De socialistische PSOE behaalde 85 zitjes (-5), het slechtste resultaat in jaren, maar blijft wel de tweede grootste partij in het parlement. Het verbond van linkse partijen Unidos Podemos scoort slechter dan verwacht en krijgt slechts 71 volksvertegenwoordigers (+2). Volgens prognoses van de staatstelevisie zouden de linksen 91 tot 95 zetels halen, maar blijven daar dus ver onder. De liberale Ciudadanos, tot slot, wonnen 32 zitjes, of 8 minder dan in december.

Podemos-leider Pablo Iglesias sprak gisteren van een "onbevredigend resultaat". "We hadden andere verwachtingen", aldus de 37-jarige politicoloog tijdens een persconferentie. Volgens de peilingen zou de coalitie van Podemos, Izquierda Unida, Equo en andere linkse groepen, de tweede grootste partij worden, voor de PSOE. Iglesias verklaarde wel dat zijn partij zich als politieke kracht heeft kunnen handhaven.

Podemos was tot twee jaar geleden een totaal onbekende partij en heeft dus op korte tijd veel bereikt. De partijleider verzekerde echter dat de strijd nog niet voorbij is: "ons doel blijft nog steeds de overwinning". Pedro Sanchez, de leider van de socialisten, en Ciudadanos-leider Albert Rivera, feliciteerden Rajoy woensdagavond al met zijn overwinning.

Nood aan stabiliteit
De opkomst van de verkiezing was met 69,8 procent lager dan zes maanden geleden (73,2 procent). Spanje, de op drie na grootste economie in de eurozone, heeft nood aan een stabiele regering, zeker nu het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie door elkaar heeft geschud door te stemmen voor een Brexit. 

Bovendien heeft Brussel Spanje al verschillende keren opgeroepen om zijn hoge begrotingstekort te corrigeren, maar om dergelijke moeilijke beslissingen te nemen is een sterke regering nodig, beseft ook de EU.