Vijf vragen over Panama Papers

Een enorm lek van vertrouwelijke documenten toont dat duizenden mensen bedrijfjes opgericht hebben of verbonden zijn aan bedrijven in belastingparadijzen, zoals Panama of de Britse Maagdeneilanden. Daar zitten ongetwijfeld heel wat illegale constructies tussen met als doel belastingfraude of –ontwijking. De documenten werden door een team van 400 journalisten onderzocht, onder wie Kristof Clerix van Knack en Lars Bové van De Tijd. Vijf vragen over de Panama Papers.

Wat wijst het onderzoek uit?
Volgens Knack-journalist Kristof Clerix blijkt uit Panama Papers dat er een parallelle wereld van offshoreconstructies bestaat. “Die bedrijven bestaan, maar ze blijven verborgen voor het grote publiek. Het gaat om meer dan 200.000 bedrijven die zijn opgericht in belastingparadijzen. Al die vennootschappen blijken verbonden aan een heleboel mensen wereldwijd.”

Wie duikt op in het onderzoek?
De vraag is dan natuurlijk om wie het gaat. En dat blijkt geen eenvoudig antwoord, want het onderzoekt toont aan dat het om de rijke beroemdheden gaat, zoals Lionel Messi, maar ook politici en de entourage van wereldleiders, zoals Vladimir Poetin.

732 Belgen betrokken
En er duiken ook Belgen of inwoners van ons land op. 732 om precies te zijn. “Dat gaat dan om de rijke Belgische families, maar ook de dokter bij u in de straat, de bakker om de hoek”, zegt Clerix. Nog opvallend is dat enkele gemeenten sterk vertegenwoordigd zijn: “Ukkel staat helemaal bovenaan in de lijst.”

Belastingfraude of –ontwijking?
Van de bakker om de hoek dus tot Lionel Messi. Elk zal wel zijn redenen hebben om zo’n bedrijfje op te richten. “Er zijn legale en illegale redenen te bedenken. Legaal kan zijn dat je geheim wil houden hoe rijk je bent”, legt Lars Bové van De Tijd uit. “Maar het gaat hier meestal om spookconstructies. Fiscale experts wijzen erop dat die er komen om minder koosjere redenen.” Belastingfraude of –ontwijking met andere woorden.

Is er al bewijs van strafbare feiten?
Minister van Financiën Johan van Overtveldt (N-VA) liet al verstaan dat Panama Papers de prioriteit krijgt. Volgens de minister zal de informatie opgevraagd worden voor een fiscaal onderzoek. Want die vraag wordt niet beantwoord door Panama Papers: zijn er strafbare feiten gepleegd? “Het is aan de fiscus en het gerecht om uit te zoeken wat legaal of illegaal is. Maar je ziet dat het om nepconstructies gaat. Er zit geen enkele Belg op Panama. Dit is allemaal fake”, aldus Bové.