Zorgen Panama Papers voor megaschandaal?

Vanavond stipt om 20.00 uur zijn de Panama Papers gepubliceerd. Het "grootste journalistieke onderzoek ooit" behelst 11,5 miljoen documenten, goed voor 2,6 terrabyte aan informatie over de "globalisering van de corruptie (van de elite)". Aan de publicatie over met name de offshore-wereld van 's werelds elite ging één jaar onderzoek van 400 journalisten uit 80 landen, waaronder België, vooraf. Ook zouden 732 Belgen genoemd worden in het schandaal. 

Onder #PanamaPapers stromen de tweets binnen. Het merendeel betreft de persoon van Vladimir Poetin, maar de Russische president is uiteraard verre van de enige met aangebrande vermogens. In tweets wordt ook gehoopt dat het focussen op Poetin - twee miljard dollar offshore - geen reden wordt om de corruptie in eigen Westerse rangen te verbloemen.

Naar verluidt worden in het onderzoek toppolitici, sportsterren en echte misdadigers geviseerd, allen behorend tot de zogenaamde 'one-percenters'. Onder andere de premier van IJsland, president Petro Poroshenko van Oekraïne en diens entourage, zes Britse Lords en een resem sjeiks uit de Golfstaten. Enkele andere namen die opduiken in het schandaal zijn die van stervoetballer Lionel Messi, acteur Jackie Chan, staalmagnaat Lakshmi Mittal en de IJslandse premier Sigmundur David Gunnlaugsson. Europese en/of Amerikaanse namen blijven -vooralsnog? - achterwege.

De "Panama Papers" zijn genoemd naar het advocatenbureau dat de offshore-deals regelde. Er is sprake van 214.000 mantelbedrijven.

Belgen?
Minstens 732 burgers en inwoners van België hebben via tussenkomst van Mossack Fonseca massaal bedrijven opgericht in elf verschillende belastingparadijzen. Het gaat naast diamantairs en de Belgische haute finance ook om kleine zelfstandigen en gewone burgers. De Belgen zijn verbonden aan minstens 1.144 offshores op exotische plekken. Dat schrijven Knack, MO*, Le Soir en De Tijd, die zich over het Belgische luik van Panama Papers bogen.

De gelekte bestanden bewijzen volgens de vier Belgische media hoe Belgen in palmboomparadijzen vennootschappen, stichtingen en trusts laten oprichten die alleen op papier bestaan. Ze zijn de verborgen aandeelhouders, terwijl de vennootschappen officieel geleid worden door stromannen die het kantoor Mossack Fonseca aanlevert. Dat gebeurt om allerlei redenen, zoals het geheimhouden van bankrekeningen, het verbergen van zwart geld of het ontwijken van successierechten, luidt het. Enkele Belgen beschikken zelfs over 17 of meer verschillende schermvennootschappen. Duur is zo'n constructie alvast niet, het kost slechts enkele honderden euro's tot zo'n duizend euro per jaar.