Dit sterrenstelsel is verste ooit gezien

De Hubble Ruimtetelescoop HST heeft zijn record nog eens scherper gesteld en een sterrenstelsel gevonden op 13,4 miljard lichtjaar van ons, toen het heelal amper 400 miljoen jaar oud was, of drie procent van zijn huidige leeftijd had.

Het nieuw gevonden sterrenstelsel kreeg de welluidende naam GN-z11 en is opvallend helder. Het bevindt zich nog 200 miljoen lichtjaar verder dan de vorige recordhouder EGSY8p7. 

Piepjong stelsel
"Het is jonge sterren aan het vormen, veel meer dan we hadden verwacht. Een grote verrassing. We kenden het stelsel al wel, maar niemand had er ooit goed naar gekeken. Niemand dacht dat het zo ver weg kon staan. Juist omdat het zo helder was, werd het over het hoofd gezien", zegt onderzoeker Marijn Franx van de Sterrenwacht in Leiden die met twee collega's bij de waarneming was betrokken.

Het heelal was nog piepjong toen het stelsel zijn licht uitzond. Franx: "Als het universum nu een mens van gemiddelde leeftijd is, een 45-jarige, was het bij dit stelsel anderhalf jaar oud. Een dreumes. Het loopt net en kan nog niet praten."

In volle groei
GN-z11 is 25 keer kleiner dan onze Melkweg, en bezit maar één procent van de sterren in ons eigen stelsel. Maar het groeit snel aan met een sterrenproductie die twintig keer zo hoog is als in de Melkweg. Franx is "nog steeds in verbazing" over de ontdekking. "Het is een dubbele verrassing. Dit is helderder dan verwacht en verder weg dan gedacht. Het is opmerkelijk dat zo'n helder stelsel in het vroege heelal blijkt te bestaan. We weten nog niet precies wat we hiermee moeten en hoe ver we nog terug kunnen. We moeten misschien de theorie aanpassen om te kijken hoe dit kan bestaan. Dat doet me bijzonder veel deugd, het maakt ons werk veel spannender."

De ontdekking staat volgende week in het belangrijke wetenschapsblad Astrophysical Journal.