Ophef na dood rechter Supreme Court

In de Amerikaanse staat Texas is Antonin Scalia overleden op 79-jarige leeftijd. Hij was een van de negen rechters van het Amerikaanse Supreme Court. Dat meldde de gouverneur van Texas Greg Abbott gisteren. Het overlijden zorgde in volle verkiezingscampagne voor discussies tussen Democraten en Republikeinen over wie de volgende rechter moet benoemen, huidig president Barack Obama of zijn opvolger. Obama heeft gezegd dat hij voor het einde van zijn legislatuur zelf nog een nieuwe rechter gaat nomineren.

"Ik ben van plan mijn constitutionele plicht te vervullen en een opvolger te nomineren. Ik heb meer dan genoeg tijd om dat te doen, en dat geldt ook voor de Senaat om haar verantwoordelijkheid op te nemen om die persoon een eerlijke hoorzitting te geven en uiteindelijk te stemmen", zei Obama.

"Dit zijn verantwoordelijkheden die ik ernstig neem, en dat zou iedereen moeten doen. Ze staan boven de partijen, ze gaan over onze democratie en onze grondwet, aan dewelke rechter Scalia zijn professionele leven heeft gewijd. We moeten ervoor zorgen dat die grondwet blijft gelden als ons baken van gerechtigheid, zoals onze 'founding fathers' dat hebben gewild."

De president drukte ook zijn medeleven uit aan de vrouw en familie van Scalia, die op 79-jarige leeftijd overleden is.

Conservatieve meerderheid
Tot nu toe was er een conservatieve meerderheid in het Supreme Court van 5 tegen 4. Obama kan nu een rechter aanduiden met een Democratisch etiket, die het evenwicht bij de beslissingen zou kunnen doen verschuiven. De overwegend Republikeinse Senaat, die de kandidaat-rechters moet goedkeuren, zal daar echter mogelijk een stokje voor  steken.

Voor de benoeming is een drievijfdemeerderheid nodig, die de Democraat Obama niet heeft. Daardoor is de benoeming van de rechters plots een 'big issue' geworden in de race naar het Witte Huis

Opvolger aanduiden
De Republikeinen, zowel de presidentskandidaten als de leden en de voorzitter van de Senaat, lieten al weten dat zij willen dat de volgende president een opvolger aanduidt, terwijl aan Democratische kant wordt gepleit voor een snelle nominatie van de opvolger, aangezien er nog voldoende tijd is.

Het debat van de Republikeinse kandidaten van zaterdag begon met een minuut stilte voor de overleden rechter. De verschillende kandidaten staken het daarna niet onder stoelen of banken dat er opnieuw een Republikeinse rechter moet worden verkozen.

"De Senaat mag niet toegeven en moet stellen dat we het Supreme Court niet gaan opgeven voor een generatie, door toe te laten dat Barack Obama nog een liberale benoeming doet", zei Ted Cruz. En ook Donald Trump riep Senaatsvoorzitter "Mitch McConnel en al de rest op om de nominatie van een opvolger van Scalia door Obama te stoppen".

Klimaatplan 'on hold'?
Tot de nieuwe rechter wordt voorgedragen en goedgekeurd, zijn er evenveel rechters met een Democratisch als met een Republikeins etiket in het Supreme Court. Dat kan leiden tot een gelijkstand van 4 tegen 4 in bepaalde zaken. Indien dat gebeurt, blijft de beslissing van de lagere rechtbank gelden, die enkel geldt voor de betrokken partijen maar geen nationale impact heeft, wat wel het geval zou zijn als het Supreme Court een beslissing neemt, zo legt de New York Times uit.

Daardoor is de kans bijvoorbeeld groot dat het klimaatplan van Obama, dat deze week nog 'on hold' werd gezet, toch niet zal worden afgeschoten, aangezien de beslissing bij een gelijkstand genomen zal worden door een panel dat voornamelijk uit Democraten bestaat.