Dossier Vluchtelingencrisis

EU en Turkije akkoord over vluchtelingen

De Europese Unie en Turkije hebben een akkoord bereikt over een gezamenlijke aanpak van de vluchtelingeninstroom. Europa verwacht hulp van de Turken, in ruil zullen de onderhandelingen over de liberalisering van de visumplicht voor Turkije worden versneld. Al zullen de criteria niet veranderen. Dat heeft Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker verklaard na afloop van de Europese top in Brussel.

Volgens Juncker begroetten de Europese leiders donderdagavond het ontwerpakkoord dat zijn Commissie eerder op de dag met de Turkse regering heeft bereikt over een actieplan om de toestroom van vluchtelingen via Turkije naar Europa in te dammen. Juncker bevestigde dat Turkije als pasmunt voor zijn medewerking uitzicht krijgt op een versnelling van de onderhandelingen over de liberalisering van de visumplicht voor Turkse onderdanen.

"Maar dat betekent niet dat we onze basiscriteria opgeven. Er komen geen aparte criteria voor Turkije. We evalueren de situatie in de lente van 2016", zei Juncker, die beklemtoonde dat er een koppeling bestaat tussen visaliberalisering en de Turkse inspanningen om de vluchtelingenstromen in te perken. Diplomatieke bronnen stelden dat de Turkse regering tot drie miljard euro steun vraagt. Dat bevestigde Juncker niet. De Luxemburger wou enkel kwijt dat zijn rechterhand Frans Timmermans de komende dagen verder zal onderhandelen met Ankara over de financiële ondersteuning.

Europees president Donald Tusk bestempelde de samenwerking met Turkije "een belangrijke stap". De Pool herhaalde wel dat de deal "enkel zin heeft als het ertoe leidt dat de vluchtelingenstromen onder controle gebracht worden". Wij helpen jullie als jullie ons helpen", zo luidt zijn leidmotief. 

Turkije aast ook op een nieuwe impuls voor het slabakkende toetredingsproces van het land, maar daarover sprak Juncker zich niet uit. In de slotconclusies van de top staat enkel dat "het toetredingsproces nieuwe kracht moet krijgen met het oog op vooruitgang in de onderhandelingen binnen het bestaande kader".

De Belgische premier Charles Michel beklemtoonde alleszins dat de eventuele opening van nieuwe hoofdstukken in de toetredingsonderhandelingen "geen enkele resultaatsverbintenis" inhoudt. "We hebben veel te winnen bij een open dialoog met Turkije, maar we moeten niet naïef zijn", aldus Michel, die ook het belang van samenwerking met Turkije in de strijd tegen terrorisme beklemtoonde. Michel benadrukte overigens dat een mogelijke versoepeling van de visumplicht in eerste instantie enkel voor studenten en zakenmensen zou gelden. Een algemene liberalisering ligt volgens de premier niet op tafel en hij is er bovendien tegen, zei hij.