Malala krijgt Nobelprijs Vrede

Het Noorse Nobelcomité heeft de jaarlijkse Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan Kailash Satyarthi en Malala Yousafzay voor hun "strijd tegen de onderdrukking van kinderen en voor het recht op onderwijs voor alle kinderen". Volgens het comité werkt Satyarthi "in de geest van Gandhi" en heeft Yousafzay, ondanks haar jonge leeftijd, "het voorbeeld gegeven van hoe kinderen of jonge mensen kunnen bijdragen aan de verbetering van hun eigen lot". Het comité benadrukte het belang van de keuze voor een Indiase Hindoe en een Pakistaanse moslima. Hun strijd betreft niet alleen het recht op onderwijs, "maar ook tegen het extremisme", luidde het.

Malala is jongste winnaar ooit

Malala (17) raakte op korte tijd over de hele wereld bekend door haar strijd voor het recht op onderwijs voor meisjes in Pakistan, iets waar de taliban, die sterk staat in de regio, fel tegen is. In 2012 overleefde Malala in de Swat-vallei een aanslag op een schoolbus die door de taliban werd opgeëist. Zij kreeg een kogel in het hoofd, maar werd met succes geopereerd. Sindsdien geldt het meisje als het ‘zwarte beest’ van de taliban. Momenteel woont en leeft zij in Groot-Brittannië, waar zij haar organisatie Malala Fund heeft opgericht.

De jonge Pakistaanse was vorig jaar ook al in de running voor de Nobelprijs voor de Vrede, maar die werd toen uiteindelijk aan de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) toegekend. Met haar 17 jaar is Malala de jongste Nobelprijswinnares voor de Vrede ooit. Zij ontving het nieuws van haar bekroning – mooier kan haast niet – op de schoolbank in Birmingham, zo meldde haar pr-bureau Edelman.  

Toen zij vorig jaar de Sacharovprijs in ontvangst nam, vroeg Malala de machthebbers afstand te doen van hun "ideologie van de macht". "De echte supermacht, dat is het land met vele opgeleide en getalenteerde jongeren, niet het land dat tienduizenden wapens telt", zei ze.

Malala wil politica worden. Haar grote voorbeeld is wijlen de Pakistaanse premier Benazir Bhutto. Zij wil uiteindelijk ook terugkeren naar een - talibanvrij - Pakistan. Zij kreeg alleszins prompt felicitaties van de Pakistaanse premier Nawaz Sharif die haar bestempelde als de "trots van Pakistan".

Kinderen moeten kind kunnen zijn

De 60-jarige Kailash Satyarthi is een Indiaas mensenrechtenactivist die zich sinds 1980 verzet tegen kinderarbeid en tegelijk ook opkomt voor onderwijs voor jongeren als mensenrecht. Hij beschouwt het als zijn levenstaak, kinderen hun kind-zijn terug te geven. In 1992 richtte hij de Zuid-Aziatische Coalitie tegen Kinderslavernij (SACCS) op. De SACCS voerde een keurmerk in voor producten die niet door kinderarbeid vervaardigd zijn. Ook voerde hij bevrijdingsacties uit. Met campagnes over de hele wereld stond hij aan de basis van de Global march against child labor, een wereldwijde coalitie van NGO’s en vakbonden. Volgens Satyarthi bestendigt kinderarbeid de armoede, de werkloosheid, het analfabetisme en de bevolkingsgroei.

Satyarthi zei in een eerste reactie dat de prijs een "erkenning" vormt van zijn "strijd voor de kinderrechten", zo meldt het Indiase persagentschap PTI.

Dit jaar waren 278 kandidaten voor de Vredesprijs voorgedragen. Dat is een record. De laureaten krijgt een geldprijs van acht miljoen Zweedse kronen (bijna 900.000 euro).