Londen belooft Schotten meer macht

De Britse premier David Cameron, die ook de politieke leider is van de Tories, en zijn collega's van Labour Ed Miliband en van de Liberal Democrats Nick Clegg zweren dinsdag een "eed" op de voorpagina van de populaire Schotse krant de Daily Record. Als een meerderheid van de Schotten donderdag tegen onafhankelijkheid stemt, zal het Schotse parlement uitgebreide nieuwe bevoegdheden krijgen. 

Gezondheidszorg in Schotse handen
"Mensen willen verandering zien. Een neen-stem zal snellere, veiligere en betere veranderingen teweegbrengen dan afscheiding", schrijven de leiders van de drie traditionele politieke partijen. Behalve meer macht voor het parlement in Edinburgh, zweren de drie politieke leiders ook dat alle inkomsten van het Verenigd Koninkrijk evenredig verdeeld zullen blijven worden over de vier landen die samen het VK vormen, waaronder Schotland. Hoeveel geld in Schotland naar de National Health Service (NHS), de openbare gezondheidszorg, gaat, zal uitsluitend een zaak voor het Schotse parlement zijn.

Plechtige belofte
De brief van de drie politici kreeg de titel "De plechtige belofte" (The Vow) mee en is bedoeld om de kiezers te overtuigen van een stem tegen Schotse onafhankelijkheid. Peilingen wijzen uit dat de twee kampen in een nek-aan-nekrace verwikkeld zijn. 

Met hun open brief geven Cameron, Miliband en Clegg gevolg aan een belofte die Gordon Brown vorige week al deed. De Britse ex-premier, zelf van Schotse afkomst, wordt door de 'Better Together'-campagne van Tories, Labour en Lib Dems uitgespeeld als de unionist waar de Schotten het meeste vertrouwen in hebben. Als Schotland niet onafhankelijk wordt, willen de drie traditionele partijen al vrijdag 19 september, de dag na het referendum dus, starten met het uitwerken van de bevoegdheidsoverdrachten. 

"Waarom nu pas?"
De pleitbezorgers van Schotse onafhankelijkheid reageerden cynisch op de brief. Ze spreken van een "belediging" en vragen zich af waarom het zo lang geduurd heeft eer de beloftes werden gedaan.

Pikant detail: net op de dag dat 'Westminster' de Schotten volledige zeggenschap over de NHS belooft, lekte onder meer via de BBC uit dat een onafhankelijk Schotland zeer diep zal moeten snijden om zijn gezondheidszorg overeind te houden. "De status quo en het behouden van de bestaande zorgmodellen zijn niet langer een optie", staat in een intern document van NHS Scotland.