Troch sceptisch over nieuw spoor in Bende-onderzoek na uitzending FAROEK

Freddy Troch, de voormalige Dendermondse onderzoeksrechter die aan het hoofd stond van de Delta-cel die de Bende van Nijvel onderzocht, stelt zich vragen bij de uitzending van het VTM NIEUWS-opsporingsprogramma FAROEK, waarin het federaal parket zegt dat de vondst door de Delta-cel van bewijsmateriaal in het kanaal in Ronquières een poging tot manipulatie van het onderzoek was. "Heel dat dossier is gemanipuleerd, van in het begin, zowel bij ons als in Charleroi en Nijvel", zegt Troch. "Ze mogen blij zijn dat ik die opdracht gegeven heb, want dankzij ons hebben ze een DNA-spoor waarmee ze verder kunnen werken."

Op 6 november 1986 werden er in het kanaal in Ronquières zakken ontdekt met bewijsmateriaal dat de feiten van de Bende van Nijvel aan elkaar linkt. De vondst werd gedaan door de Delta-cel, nadat Waalse speurders bij een eerdere speuractie enkel een kolf van een wapen, drijvend op het water, en een munitieverpakking aan de kant van het water hadden gevonden. Er werden in 1986 onder meer een kogelwerend vest, een pistool dat van een politieagent werd gestolen en munitie aangetroffen, alsook eenzelfde munitieverpakking die men in 1985 aan de kant van het water had aangetroffen.

Assistent-duiker
Maar een onderzoek van deze bewijsstukken, door de onderzoeksrechter gevraagd in 2009, toonde aan dat de gevonden voorwerpen, die nog in goede staat waren, pas kort voor de vondst in het water waren gegooid. Het was deze vondst die aanleiding gaf om te spreken van manipulaties van het onderzoek naar de Bende. Die eerste duiker kon niet meer ondervraagd worden, want hij is intussen overleden. FAROEK sprak wel met zijn toenmalige assistent, en die verklaarde dat ze op 6 november 1986, maar voor de komst van de speurders van de Delta-cel, een jutten zak vonden aan het kanaal van Ronquières.

"Er werd toen een zak uit het water gehaald, nochtans was er een jaar voordien reeds een zoekactie geweest op dezelfde plaats die toen geen resultaat had opgeleverd", zei het federaal parket in FAROEK. Volgens de assistent gebeurde de zoekactie op vraag van drie rijkswachters, die reden met een R4, het toenmalige voertuig van de bijzondere opsporingsbrigade B.O.B. De opgeviste zak is echter nooit bij de speurders beland en het is niet duidelijk wie de mannen waren.

Welke manipulatie
"Waar zit de manipulatie van de Delta-cel? Men spreekt ook wel van een poging, is dat dan een mislukte manipulatie? We hebben eruit gehaald wat erin zat", zegt Freddy Troch, die in 1990 zijn dossier naar Charleroi zag verhuizen. "We horen al vijf jaar dat verhaal. Dat is oude wijn in nieuwe zakken. Het is echter heel simpel. In 1985 na de feiten van Aalst zagen getuigen dat er zaken in de zwaaikom van Ronquières geworpen werden. Die pv's hebben we nooit gekregen, maar in, ik denk september, 1986 komen ze wel in ons bezit. Uit die pv's kon ik afleiden dat er niet goed gezocht werd en dat werd ons ook bevestigd. Zo staat er op papier dat men niet langer dan twee uur heeft gezocht en kon ik afleiden dat men eigenlijk niet veel in het water heeft gezocht, maar vooral met een bootje de zwaaikom heeft afgevaren, wegens te veel stroming. Wij hebben beroep gedaan op professionele duikers van de genie van Burcht. Na vier uur zoeken haalden zij de eerste zak boven en op drie dagen haalden we alles boven wat er gedumpt was."

DNA
"Uit het bovengehaalde bleek wat we al wisten, namelijk de verbanden tussen al die feiten", gaat Troch verder. "Als men zegt dat men ons gemanipuleerd heeft, waarom? De vondst bracht ons toen niets nieuws bij. Men mag nu content zijn dat ik die opdracht gegeven heb, want dankzij ons hebben ze een DNA-spoor waarmee ze verder kunnen werken. Wij hebben eruit gehaald wat er toen in november 1986 in lag, zo simpel is het. Of alles er nu van in het begin in lag of later zaken werden bijgeworpen is ons probleem niet. Wij hebben ons werk gedaan. Eigenlijk hadden we beter ons werk niet gedaan, dan hadden we al die problemen van de laatste jaren kunnen vermijden."

Troch stelt zich ook vragen bij de getuigenis van de assistent-duiker. "De duiker zelf was een amateur die bij de brandweer was. De assistent zegt dat ze drie mannen ontmoet hebben, twee Franssprekende en één Nederlandstalige, die vroegen om in het water te duiken. Als men toch wil dat de zakken gevonden worden, wat naar mijn mening ook de bedoeling was, waarom dan nog een zak uit het water laten halen vlak voor wij komen, precies of er een zak te veel in het kanaal gesmeten werd. Wanneer is die duiker gaan kijken? Onze mensen en de genie waren er om acht uur 's morgens, zijn de duiker en zijn assistent dan om zeven uur 's morgens in de donker gaan zoeken? Wat een risico, want wij konden alle momenten toekomen. In wiens opdracht zijn zij gaan zoeken? Werden zij daar voor betaald? Waarom werd aan Delta en de genie van Burcht niets gezegd wanneer ze kort nadien ter plaatse kwamen?"

"Hetzelfde met betrekking tot de tijdsperiode dat zij in 1985 hebben gezocht in Ronquières. Uit de processen-verbaal van 1985 blijkt twee uren en werd ons in 1986 bevestigd dat er in 1985 veel te oppervlakkig werd gezocht. In 2012 blijkt het plotseling dat men vier dagen heeft gezocht en in het programma FAROEK blijkt het, volgens de verklaring van de getuige, anderhalve dag te zijn. Wij hebben gewerkt op basis van de initiële processen-verbaal van 1985."

Wetenschap
De speurders stelden eerst dat de stukken gevonden door de cel Delta volgens een expertenrapport van het NICC (Nationaal instituut voor Criminalistiek en Criminologie) "niet langer dan 1 à 2 maanden in het water gelegen hebben bij de ontdekking", maar nu spreekt het federaal parket van een veel kortere periode. "Op basis van wetenschappelijk onderzoek kunnen we zelfs stellen dat die zakken niet langer dan 24 of 48 uur in het water hebben gelegen, tot ze in november 1986 werden bovengehaald", zei woordvoerder Van Der Sypt in het opsporingsprogramma.

"Vreemd, want de babykoffer van Aalst  zat vol corrosie, dat kan toch niet op 24 uur", reageert Troch. Wij hebben ook heel wat voorwerpen uit het slijk gegraven en bepaalde foto's van wapens spreken boekdelen. Als men er achteraf nog voorwerpen heeft gedumpt, tot zelfs ongeveer 24 à 48 uur voor onze zoektocht, dan is dat zo. We hebben er alles uitgehaald wat er in lag. Dat kan ons toch niet verweten worden." "Heel dat dossier zit vol manipulaties of pogingen daartoe en dit van in het begin, zowel bij ons als in Charleroi en Nijvel. Er zijn zoveel mensen de revue gepasseerd die mist kwam spuiten langs alle kanten. In 1990 is het dossier op een onwettige manier naar Charleroi vertrokken. Nu doet men oproepingen voor getuigen van feiten van 35 jaar geleden? Veel succes! Welke correcte verklaringen van getuigen ga je nu nog krijgen?"

Bekijk ook: