"Rechter houdt vaak geen rekening met belangen van slachtoffers van kinderontvoering"

Kinderen die het slachtoffer worden van internationale kinderontvoering hebben vaak het gevoel dat er in de rechtbank geen rekening wordt gehouden met hun belangen. Dat meldt Child Focus, dat mee een onderzoek heeft gevoerd naar hoe rechters de belangen van het kind beoordelen.

In de Europese Unie worden jaarlijks duizenden kinderen het slachtoffer van internationale kinderontvoering door een ouder. In België behandelde Child Focus vorig jaar 409 dossiers. Hoewel het volgens het VN-verdrag voor de Rechten van het Kind een recht is van elk kind om de kans te krijgen om gehoord te worden in elke procedure die hem/haar aanbelangt, worden kinderen lang niet altijd gehoord door de rechter. Dit kan zijn omdat de rechter hen te jong of niet matuur genoeg vindt, zegt Child Focus.

Omstandigheden van verhoor
"Uit eerder onderzoek is bovendien gebleken dat wanneer kinderen wel gehoord worden, hun welzijn niet verbetert. Dat was voor ons verrassend", zegt Hilde Demarré, policy officer van Child Focus. "Ze blijken onder meer ontevreden over de manier waarop ze worden gehoord." 

Zo werden ze niet voorbereid, was de werkwijze niet aangepast aan hun leeftijd of begripsvermogen, hadden ze niet de indruk dat de rechter echt luisterde of geïnteresseerd was in wat ze te zeggen hadden en ontvingen ze geen feedback over de uiteindelijke beslissing en het gewicht dat gegeven was aan hun getuigenis.

Child Focus, Missing Children Europe, de Universiteiten van Antwerpen, Genua en Gent, Centrum IKO (Nederland) en MiKK e.V. (Duitsland) hebben daarom een onderzoek gevoerd naar hoe rechters de belangen van het kind beoordelen. Ze bekeken vonnissen rond kinderontvoeringen in 17 landen, waarbij onderzocht werd of kinderen de mogelijkheid kregen om gehoord te worden en welk gewicht werd toegekend aan hun mening. 

Belang van het kind
Het onderzoek toonde aan dat slechts in de helft van de procedures na een kinderontvoering het belang van het kind in overweging werd genomen door de bevoegde rechter. Het concept "belang van het kind" werd hierbij zowel gebruikt als argument om het kind te horen, als als argument om het kind niet te horen. Maar wanneer de rechtbank een kind hoort worden zijn/haar argumenten doorgaans wel in overweging genomen in de uiteindelijke beslissing. "Toch was het verrassend dat in de helft van de vonnissen over kinderontvoering zelfs niet over de belangen van het kind wordt gesproken", aldus Demarré nog.

De projectpartners bespreken deze week met professionals in Gent, om uiteindelijk een reeks good practices te formuleren. "Zo zien we dat in Nederland elk kind een voogd krijgt toegewezen, die de gesprekken mee voorbereid, meegaat met het kind en nadien de beslissing toelicht", zegt Demarré. "In het Verenigd Koninkrijk zijn er dan weer rechters die het vonnis uitschrijven op kindermaat."