Maagmagneten voor koeien tegen zwerfvuil

Elk jaar worden in Vlaanderen meer dan 6.000 koeien ziek door zwerfafval op te eten. Vooral stukken van blikjes, die kunnen dodelijk zijn. Elke dag sterven er maar liefst zes koeien. En zo'n melkkoe kost algauw vijftienhonderd euro. Een magneet in hun maag kan de dieren redden.

Mensen laten blikjes slingeren in de buurt van weiden. Dat hebben boeren niet graag, want de blikjes komen terecht in het voer voor de koe.

Vlijmscherpe stukjes
“Als wij in het voorjaar gras maaien, drogen, wordt dat met de oogstmachine fijn gehakseld in kleine stukjes”, vertelt melkveehouder Pascal Devos. “Als daar toevallig dat blikje tussen ligt, wordt dat blikje in tien stukjes gehakseld en heb je vlijmscherpe kleine stukjes van een paar vierkante centimeter die mee in het voer komen te zitten.”

 

Magneet
Om te vermijden dat stukjes metaal de koe inwendig verwonden, krijgt de koe een magneet in de maag. “Een magneet, gewoon een metaalmagneet. Stel voor dat er een vijsje is, het trekt aan, het vijsje zit veilig weg, dit vijsje kan de koe niet meer schaden. Maar het probleem met blik is dat blik weinig metaal bevat en de magneet maar half werkt daarvoor. Maar het helpt sowieso.”

 

Sterfgevallen
Een masterstudent Economie van Wageningen Universiteit ondervroeg voor zijn thesis 145 Vlaamse veehouders. Zij schatten dat zwerfafval in 79 procent van de gevallen de oorzaak van het zogenaamde 'scherp-in'-letsel is. Bij de bevraagde veehouders gaat het naar schatting om 381 dieren die de afgelopen vijf jaar ziek werden door zwerfafval, op hun gerapporteerde veestapel van 19.655 dieren. Hiervan zouden 165 dieren zijn overleden.

In Vlaanderen worden jaarlijks 5.152 tot 6.227 koeien ziek door zwerfafval, op een totale landelijke populatie van 1,3 miljoen runderen.

Zware factuur voor veehouderijsector
De behandeling van zieke koeien, de verminderde melkproductie en het overlijden van koeien jagen de veehouders op kosten. Ze spenderen ook werktijd aan het opruimen van het land, om te pogen te vermijden dat koeien stukjes zwerfafval binnen krijgen. Dit onderzoek schat de totale economische kost voor de volledige Vlaamse veehouderijsector in op 4,5 tot 6,8 miljoen euro jaarlijks. De veehouders zijn zo het slachtoffer van vervuiling waar zij geen grip op hebben.

Statiegeld
Voor milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux zijn de cijfers van dit onderzoek een belangrijke bron van informatie voor het actuele politieke debat over de aanpak van zwerfvuil. De Vlaamse regering van N-VA, CD&V en Open Vld beloofde om te beslissen over de invoering van statiegeld in 2018. Recycling Netwerk vraagt dan ook dat de Vlaamse regering er vaart achter zet, en op korte termijn de invoering van statiegeld op alle plastic flessen en blikjes beslist.