"Deeltje van as bleef achter bij crematorium in Nederland"

Een familie uit het Limburgse Tongeren heeft per toeval ontdekt dat er na de uitvaart van een dierbare assen achtergebleven zijn in een crematorium in Nederland. Wettelijk gezien moet dat ook bij onze noorderburen, maar daar was Chantal Fransen (50) niet van op de hoogte. Gelukkig kwam ze er op tijd achter, en kon ze het achtergebleven 'staal' nog op tijd ophalen. "Maar twee jaar geleden heb ik ook afscheid moeten nemen van mijn moeder. Werd een deel van haar assen zonder ons medeweten in Nederland uitgestrooid?" 

De familie van Chantal had zich voor de uitvaart van haar schoonbroer gewend tot begrafenisondernemer Driesen uit Tongeren. Die werkt samen met crematorium Walpot uit het Nederlandse grensdorp Eijsden. Maar bij onze noorderburen moeten assen vier weken lang in het crematorium blijven, om nabestaanden de kans te geven om na te denken over wat ze ermee willen doen.

Wanneer het om een Belgische overledene gaat, houden ze dan ook een deel van de assen bij om aan die regel te voldoen. Na vier weken mag ook dat staal opgehaald worden door de familie, alleen wist Chantal dat helemaal niet.

"Een medewerker van de begrafenisondernemer vertelde het bijna achteloos tijdens de plechtigheid in het crematorium", vertelt Chantal. "Een deeltje van de as moest daar blijven. We waren toen volop ons verdriet aan het verwerken en hebben het dus niet meteen aangekaart. Misschien zouden we na een tijdje minder verbouwereerd zijn. Maar helaas is ons onbegrip alleen maar groter geworden. Wat gebeurt er met die assen? En waarom kregen we die niet gewoon mee?"

Wet
In het Nederlandse crematorium Walpot bevestigt men dat daar een klein deel van de assen bijgehouden worden, om zo in regel te blijven met de wetgeving. "Die wetgeving zegt niet dat we de volledige hoeveelheid assen moeten bijhouden", aldus directeur Marc Walpot. "We bewaren altijd zo'n twee à drie gram. Als die assen na een maand niet opgehaald zijn, strooien we die zelf uit op onze weide." Walpot betreurt dat de familie Fransen dat niet wist.

"Maar dat werd wél besproken met de nabestaanden", klinkt het intussen bij begrafenisondernemer Driesen. "Wij werken samen met het Nederlandse crematorium omdat zij ons sneller kunnen bedienen en goedkoper zijn. We houden trouwens zelf ook nog een staal van de assen bij, omdat we vaststelden dat nabestaanden achteraf vaak nog om assen komen vragen. Dan zijn zij blij wanneer wij dat nog kunnen geven." Later op de dag liet het uitvaartcentrum ons weten dat ze verder geen commentaar meer wensten te geven.

Stalen
De familie Fransen herinnert zich zo'n gesprek echter niet. "Dat werd ons zéker niet verteld", zegt Chantal met klem. "Ook toen mijn moeder twee jaar geleden overleed, hebben ze ons dat niet verteld. Intussen hebben we nog acht families benaderd die ook een overledene in Nederland lieten cremeren. Ook zij wisten niet dat daar een deel van de assen bewaard werden en later opgehaald moesten worden.

"Eenzelfde verhaal horen we wanneer we zelf met enkele families contact opnemen. Niemand heeft ooit gehoord van een 'staalname'. "Wij waren zeer tevreden over de uitvaart", reageert Tessa Schepers uit Tongeren. "Maar dat een deel van mijn vader zijn assen uitgestrooid werd in Nederland, dat hadden ze ons toch mogen vertellen. Jammer."

Illegaal
Volgens de beroepsvereniging van Vlaamse uitvaartondernemers mogen zij ook helemaal geen assen bewaren zonder medeweten van de nabestaanden. "Bij de overhandiging van de urne moet de familie documenten tekenen", zegt woordvoerder Thomas Heiremans. "Alle afspraken over de assen staan dus op papier. Maar een staal bijhouden? Daar heb ik nog nooit van gehoord. Het is zeker geen gangbare praktijk en al zeker niet de correcte procedure. Integendeel, het is gewoon niet wettelijk."

Chantal Fransen kreeg de assen van haar schoonbroer uiteindelijk terug — zowel het staal uit Nederland als het staal dat bij de begrafenisondernemer in Tongeren achtergebleven was. "Maar we zijn nog steeds erg aangedaan. Wie weet hoeveel Tongenaren uitgestrooid werden op die strooiweide in Nederland, zonder dat de nabestaanden dat weten..."