Heeft het zin om uw boete aan te vechten?

Elke verkeersboete die de politie uitschrijft op basis van een nummerplaat zonder de bestuurder ook effectief tegen te houden, is onwettig. Dat blijkt uit vier arresten over verkeersinbreuken die het Hof van Cassatie gisteren heeft uitgesproken en die VTM NIEUWS kon inkijken. Maar in welke situatie spreken we nu precies van een onwettige boete? En wil dat dan zeggen dat je ze niet meer moet betalen?

Het Hof van Cassatie oordeelde gisteren dat boetes uitschrijven onwettig is als de politie alleen de nummerplaat heeft en de bestuurder daarna pas geïdentificeerd wordt via de zogenaamde kruispuntbank bij de DIV, de Dienst voor Inschrijvingen van Voertuigen.

In dat geval schendt de politie volgens het arrest de privacyregels. Probleem is het feit dat politieagenten geen toelating hebben om zomaar gegevens op te vragen bij de DIV-databank. Daar is eerst toelating van de privacycommissie voor nodig, maar die werd niet aangevraagd.

Maar wat houdt dit nu concreet in? Een aantal voorbeelden. 

Je rijdt met een eigen wagen en krijgt een parkeerboete
Stel, je hebt je verkeerd geparkeerd. Als de politie een boete onder je ruitenwisser steekt puur op basis van je nummerplaat, dan is die boete in principe onwettig. Je werd namelijk niet persoonlijk aangesproken door de agent die de boete heeft uitgeschreven. De boete is volgens het Hof van Cassatie wel geldig wanneer de politie de bestuurder van de wagen kan tegenhouden en zelf zijn identiteitsgegevens opvraagt. 

Je rijdt met een eigen wagen en wordt geflitst
Wat met de boetes die je in de bus krijgt nadat je door een flitscamera werd geflitst? Hier geldt hetzelfde verhaal, zegt verkeersdeskundige van de UGent Johan De Mol. De bestuurder die te snel reed, werd namelijk niet door iemand staande gehouden toen hij de overtreding beging. De overtreding werd vastgelegd door een machine of een voertuig. Kortom: de politie heeft de boete uitgeschreven op basis van je nummerplaat en dus is de boete onwettig. 

Je rijdt met een eigen wagen en krijgt boete bij trajectcontrole 
Ook hier werd de bestuurder die de verkeersovertreding beging niet persoonlijk aangesproken. Bij trajectcontroles meten verschillende camera's de snelheid over een bepaalde afstand en de politie schrijft ook hier achteraf de boete uit op basis van de nummerplaat. Ook in deze situatie is de boete in principe onwettig. 

Je rijdt met een eigen wagen en wordt tegengehouden door de politie
Stel, je rijdt een straat in die je niet mag inrijden en je hebt de pech dat een politiepatrouille het ziet. Als de politie jouw nummerplaat noteert en later de boete uitschrijft door jouw gegevens te zoeken in de kruispuntbank, is de boete onwettig. De boete is wel wettig als de politiepatrouille je tegenhoudt en de boete uitschrijft na het opvragen van je identiteitskaart.

Je rijdt met een leasewagen en wordt geflitst
Volgens verkeersdeskundige Johan De Mol van de UGent is de uitspraak van het Hof van Cassatie enkel van toepassing op personenwagens. “Voor leasewagens zal het probleem zich niet stellen want daar is sprake van een totaal andere relatie”, zegt De Mol aan VTM NIEUWS. “Daar heb je een overeenkomst waarbij andere privacyregels van toepassing zijn.” 

Kan je een boete uit het verleden aanvechten?
"Voor zaken in het verleden is het volgens mij praktisch niet mogelijk", vertelt advocaat Henri Berkmoes aan VTM NIEUWS. "Er bestaat wel een herzieningsprocedure, maar die is zeer complex."

Je kreeg een onwettige boete, moet je ze betalen?
De uitspraak van het Hof van Cassatie betekent niet dat de politie geen boetes meer kan geven. Momenteel krijgen ze zelfs geen speciale richtlijnen voor het uitschrijven van de boetes. Wel zal het gemakkelijker zijn voor individuen om naar de rechter te stappen om de boetes aan te vechten. “Het is niet zo dat je de onwettige boetes nu niet meer moet betalen”, zegt verkeersdeskundige De Mol. “Maar als je naar de rechter stapt, dan zal de rechter de uitspraak van het Hof van Cassatie in overweging moeten nemen. De eindbeslissing blijft natuurlijk wel in zijn handen.”

Ook advocaat Berckmoest bevestigt dat je een boete nu kan weigeren. "Je kan naar een rechter stappen met het argument van het Hof van Cassatie, maar zekerheid zal het niet geven want elke rechter zal individueel oordelen op basis van zijn dossier. Het leidt dus niet noodzakelijk tot een vrijspraak."