Merels sterven bij bosjes door virus

“Waar zijn de merels gebleven?” die vraag hebben heel wat Vlamingen zich de afgelopen weken gesteld. De merelpopulatie is namelijk merkbaar uitgedund door het Afrikaanse Usutuvirus. Voor de mens is het virus ongevaarlijk, maar er bestaat geen geneesmiddel. “We kunnen enkel hopen dat het snel koud wordt”, vertelt vogelexpert Gerald Driessens aan VTM NIEUWS.

Het virus is van oorsprong Afrikaans en wordt overgedragen door muggen. In 2001 werd het voor het eerst ontdekt in Europa, in Oostenrijk. “We vermoeden dat het virus naar Europa is gereisd met behulp van zwaluwen”, vertelt Driessens. “Zij zijn drager, maar zijn zelf resistent voor het virus en versterken het. Muggen die in Europa een besmette vogel -bijvoorbeeld een zwaluw- steken, raken namelijk zelf besmet en dragen op hun beurt het virus weer over wanneer zij een vogel steken."

De afgelopen decennia waren er al verschillende Europese uitbraken van het virus, onder meer in Duitsland waar 88% van de getroffen vogels merels waren. Maar ook uilen en huismussen blijken vatbaar. “Door het natte voorjaar, de vroege zomer en de aanhoudende warmte zijn er veel meer muggen”, vertelt Driessens. “Daardoor kreeg het virus veel meer kans om te verspreiden”.

Hoe herken je een zieke vogel?

  • Verenkleed in slechte staat
  • Lusteloze indruk
  • Coördinatieproblemen
  • Plotselinge sterfte
  • Bol zitten en vermagering

Wat kan je doen?

  • Neem de vogel op met een handschoen
  • Stop hem in een goed verluchte kartonnen doos
  • Breng hem naar het dichtstbijzijnde erkende vogelopvangcentrum 
  • Ontsmet eventuele wondjes op de handen en was je handen grondig na het vastnemen van een vogel.
  • Meld het zieke of dode dier via de site waarnemingen.be 

Merelsterfe in beeld
In België is het virus eerst uitgebroken in Limburg en de Voerstreek, maar nu sterven de merels ook massaal in Oost- en West-Vlaanderen. Op het kaartje dat tot stand kwam met de info die werd doorgegeven via de site waarnemingen.be, is duidelijk te zien waar het virus vooral woedt.

Gevoelig ecosysteem
“Het virus is echt een ramp voor de merelpopulatie in Vlaanderen”, vertelt Driessens. “Er kan resistentie optreden bij de merels, maar dat houdt nooit lang stand. Het zou kunnen dat de populatie in bepaalde delen volledig verdwijnt. Nog maar eens een bewijs van hoe gevoelig ons ecosysteem is. Morgen kan het alweer gedaan zijn met een andere vogelsoort”.