Koning roept op tot eenheid in toespraak

Koning Filip heeft zijn jaarlijkse 21 julitoespraak gegeven, voor de nationale feestdag. Daarin heeft hij het over het moeilijke jaar dat ons land heeft gekend. "Het zijn zware tijden, waar we samen door moeten", zegt hij. De oplossingen daarvoor zoekt de koning bij de jongeren en in een gevoel van collectieve moed. Hij heeft het ook nog over de brexit en toont zich een tegenstander. Opmerkelijk is wel dat de koning zwijgt over terreur en radicalisering.

"We hebben sinds het begin van dit jaar zware beproevingen moeten doorstaan", zegt de koning. "Aan de aanslagen die ons zo hard getroffen hebben houden we een gevoel van onveiligheid over."

"Valse profeten"
De aanslagen van Brussel en Parijs en het referendum over de brexit leggen breuklijnen in onze samenleving bloot, vindt de koning. In zijn toespraak valt hij valt hen aan die deze breuklijnen willen uitdiepen en ons verder uit elkaar willen drijven. "We moeten voorkomen dat valse profeten, die steevast inspelen op emoties, munt slaan uit deze breuklijnen en kwetsbaarheden. Zij wijzen makkelijke zondebokken aan, en maken zo de kloof tussen religies, volkeren, en uiteindelijk tussen ons allen, alleen maar dieper."

Wat de koning exact bedoelt met "valse profeten" is niet helemaal duidelijk. Zeker is wel dat zij polariseren. Misschien doelt hij op haatpredikers, die in de naam van religie aanzetten tot terroristische daden. Maar hij kan het ook hebben over politici, die de aanslagen gebruiken in hun politiek discours, om hun eigen standpunten kracht bij te zetten.

De koning roept alleszins op tot samenhang en eenheid als wapens tegen die breuklijnen. "We hebben een cultuur van overleg en van deelname van de burgers in de besluitvorming." Hij steekt het verenigingsleven een hart onder de riem. "U die de motor en de drijvende krachten bent van verenigingen, bent de ware erfgenaam van een traditie van engagement."

Jongeren zijn de toekomst
De jongeren worden door de koning naar voren geschoven als één van de drijvende krachten in ons land. "Jullie, de jongeren, zoeken steeds meer het samenzijn op, meer dan materieel comfort. Jullie streven naar iets dat jullie zelf overtreft."

En dat samenzijn gebeurt onder andere op sociale media. "Ze zijn de uitdrukking van een nieuwe invulling van het algemeen belang. Diezelfde bezieling ligt ook aan de basis van de vele startups en sociale ondernemingen die overal in ons land opduiken", aldus koning Filip. De koning prijst de energie van de jongeren en zegt dat hij en de koningin hen willen helpen in hun zoektocht naar werk.

Hart onder de riem van slachtoffers 22 maart
"Moed overwint beproevingen door te steunen op wat mooi en groots is." Koning Filip noemt moed als een belangrijke eigenschap in deze tijden. "De koningin en ik hebben na de aanslagen van 22 maart nog mogen ondervinden dat moed een innerlijke kracht naar buiten brengt, die uitstijgt boven het comfort van defaitisme."

Hij prijst ook iedereen die rechtstreeks bij de aanslagen betrokken was, als slachtoffer of als lid van een interventiedienst, voor zijn "buitengewone toewijding".

Tot slot heeft de koning het nog over de brexit, een ander groot item dit jaar. Ook hier prijst hij de jongeren: "Het is geen toeval dat de meeste voorstanders voor het behoud van Groot-Brittannië in de Europese Unie bij de jongeren te vinden waren. Ze hebben zich niet laten verwarren door de valse keuze tussen Europese Unie en lidstaten. De koning toont zich zelf ook een voorstander van de EU en noemt ze zelfs "noodzakelijker dan ooit."

Dit is de integrale toespraak van de koning:

Dames en heren,

Sinds het begin van het jaar hebben wij samen zware beproevingen doorstaan. Aan de aanslagen die ons zo hard hebben getroffen houden wij een gevoel van onveiligheid over. De crisissen aan de grenzen van Europa en de weerslag ervan op onze landen, scheppen een klimaat van instabiliteit en onzekerheid. Daar bovenop komt de onrust binnen de Europese Unie, als gevolg van het Britse referendum.

Al deze gebeurtenissen brengen de breuklijnen in onze samenlevingen aan het licht. Tussen rijk en arm, jong en oud. Tussen wie wel of geen toegang heeft tot informatie en kennis. Tussen wie zich thuis voelt en wie nog op zoek is naar een thuis. Tussen degenen die vooroplopen en hen die vasthouden aan wat ze hebben. We moeten voorkomen dat valse profeten, die steevast inspelen op emoties, munt slaan uit deze breuklijnen en kwetsbaarheden. Zij wijzen makkelijke zondebokken aan, en maken zo de kloof tussen religies, volkeren, en uiteindelijk tussen ons allen, alleen maar dieper.

In deze context is het meer dan ooit noodzakelijk om al wat bijdraagt tot de samenhang en de rechtvaardigheid in onze maatschappij te versterken. Hiervoor beschikken wij over sterke troeven.

Vooreerst hebben we een lange traditie van openheid en engagement. Het zoeken naar eenheid in de verscheidenheid motiveert de meerderheid van de inwoners van ons land. We hebben een cultuur van overleg en van deelname van de burgers in de besluitvorming. Ons rijke verenigingsleven en sterke middenveld hebben hun toegevoegde waarde bewezen. U die de motor en de drijvende krachten bent van verenigingen, u die zich inzet om de buurt te doen herleven of om gastvrije openbare plaatsen in te richten, u die de hand reikt aan wie zich achtergesteld voelt of ontmoedigd is, u bent de ware erfgenamen van deze traditie. Dagelijks stellen de Koningin en ik, door het land heen, uw sterke engagement vast, zij het beroepsmatig of als vrijwilligers.

Bij de jeugd uiten zich het gevoel van verbondenheid en de nood aan betrokkenheid op een nieuwe en creatieve wijze. Jullie, de jongeren, zoeken steeds meer het samen-zijn op, vóór het materiële comfort. Jullie streven naar iets dat jullie zelf overtreft. Jullie hebben geleerd je voor anderen open te stellen, en andere landen en culturen te ontdekken. Jullie weten dat dit leidt tot de uitwisseling van ideeën, tot creativiteit en innovatie, culturele verrijking en zelfontplooiing. Op de platformen waarop jullie elkaar opzoeken delen jullie niet alleen ervaringen met elkaar – ze zijn ook de uitdrukking van een nieuwe invulling van het algemeen belang. Dezelfde bezieling ligt ook aan de basis van de vele startups en sociale ondernemingen die overal in ons land opduiken. En jullie, de jongeren die nog op zoek zijn naar een nieuwe start of naar werk, willen we graag helpen om de energie die in jullie zit, zichtbaar te maken.

Ten slotte kunnen we bogen op een derde belangrijke eigenschap : moed. Ik heb het dan over moed die veel sterker is dan overmoed. Moed overwint beproevingen door te steunen op wat mooi en groots is. Moed brengt een innerlijke kracht naar buiten, die uitstijgt boven het comfort van defaitisme. De Koningin en ik hebben dat onlangs nog, na de aanslagen van 22 maart, mogen ondervinden. Bij u, die tijdens de aanslagen gewond bent geraakt, en bij u, leden van de getroffen families. U heeft die beproeving met oneindige waardigheid doorstaan. En u, leden van de veiligheids- en interventiediensten, hebt blijk gegeven van een buitengewone toewijding. Dit soort moed strekt ons allen tot voorbeeld. Hij blijft ons vertrouwen geven – in onszelf, in de anderen, in onze instellingen – ook wanneer crisissen elkaar opvolgen en onze zekerheden aan het wankelen brengen.

Het Europese project heeft eenzelfde elan nodig. Het is geen toeval dat de meeste voorstanders voor het behoud van Groot-Brittannië in de Europese Unie bij de jongeren te vinden waren. Ze hebben zich niet laten verwarren door de valse keuze tussen Europese Unie en lidstaten. Beide vullen elkaar aan. En onze Unie is nu noodzakelijker dan ooit. Ook daar zal moed voor nodig zijn, om de Unie te verdedigen en eraan te blijven werken.

Dames en heren,

Laten we ons bewust zijn van onze sterkten. Laten we onze krachten bundelen, in België en in Europa. Laten we vertrouwen hebben in de toekomst. De Koningin en ik wensen u een mooie Nationale Feestdag.