“Vetorecht van papa over naam kan niet”

Het Grondwettelijk Hof vernietigt het 'de facto vetorecht' van de vaders bij de keuze om kinderen al dan niet een dubbele achternaam of de familienaam van de moeder te geven. Ouders behouden wel de vrijheid om samen zelf de achternaam te kiezen. 

Toenmalig Justitieminister Annemie Turtelboom (Open Vld) voerde in 2014 de vrije keuze in voor familienamen. Sindsdien konden ouders kiezen voor de naam van de vader, de moeder of een combinatie van beide namen in een volgorde naar keuze. Raken de ouders er niet uit, dan krijgt het kind - zoals in het verleden - de achternaam van de vader.

Net dat laatste punt geeft vaders de facto echter een vetorecht, hekelde het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. Het stapte naar het Grondwettelijk Hof, net als een particuliere moeder die het niet eens was met die terugvalregel. De grotere keuzevrijheid werd niet aangevochten. De rechters geven hen nu gelijk. Moeders worden door de regel op discriminerende wijze behandeld omdat die regel de vader en moeder verschillend behandelt.

De terugvalregel wordt dus vernietigd, maar blijft wel gehandhaafd tot eind 2016 om rechtsonzekerheid te vermijden. De beslissing verplicht de wetgever wel om tegen dan een nieuwe regel in te stellen. Het is immers wel degelijk noodzakelijk om een regeling achter de hand te hebben voor situaties waarin vader en moeder het niet eens raken, onderstreept het Grondwettelijk Hof.