Banken krijgen 1,7 miljoen na phishing

De correctionele rechtbank van Mechelen heeft woensdag 23 beklaagden schuldig bevonden aan phishingpraktijken. Hoofdbeklaagde Umah R., die momenteel voortvluchtig is, wordt als organisator en leider aanzien en veroordeeld tot 10 jaar effectieve celstraf. De overige beklaagden kregen celstraffen van 5 jaar tot 6 maanden, veelal met uitstel voor het gedeelte dat de voorlopige hechtenis overschrijdt. Enkelen kregen een werkstraf. Eén beklaagde werd over de hele lijn vrijgesproken.

Tegen vier mensen, onder wie hoofdbeklaagde Umah R., werd de onmiddellijke aanhouding uitgesproken. Zij lieten verstek tijdens het proces en gevreesd wordt dat zij zich op deze manier aan hun straf willen onttrekken. De bende is verantwoordelijk voor grootschalige phishing in 2012 en 2013. Toen heerste in Vlaanderen een heuse golf van phishing-klachten.

Foutloos Nederlands
Anders dan bij eerdere klachten viel op dat bijzonder professioneel te werk werd gegaan: de e-mails werden in foutloos Nederlands opgesteld en zagen er zeer geloofwaardig uit, en ook het telefonisch contact dat op de mail volgde, verliep in vlekkeloos Nederlands. Onderzoekers vermoedden om die reden dat de uitvoerders in Nederland zouden verblijven. Na samenwerking met het Nederlandse gerecht kon een bende in kaart worden gebracht die opereerde vanuit vier centrale plaatsen in Nederland: Hoofddorp, Amsterdam Zuid-Oost, Rotterdam en Hilversum.

Valse website
De manier van werken van die vier cellen was steeds dezelfde: met een hele grote groep betrokkenen om snel, gelijktijdig en goed gecoördineerd te kunnen handelen. Een professioneel opgestelde e-mail die een beveiligingsrisico bij de bank zou willen tegengaan, leidde de klanten af naar een valse website.

Daar werden de gegevens die ze invoerden opgeslagen (phishing) en doorgegeven aan een zogenaamde "visher" (beller). Die contacteerde de persoon en slaagde erin om heel wat bankgegevens te weten te komen. Met die gegevens werd zo snel mogelijk zoveel mogelijk geld afgehaald, overgeschreven of aankopen van dure luxegoederen verricht. Volgens vier grootbanken die zich burgerlijke partij stelden, werd in totaal voor 7.190.418,61 euro buitgemaakt.

Nigeria
Kopstuk is een 26-jarige Nigeriaan die in 2013 Nederland werd uitgewezen. Toch bleef hij vanuit Nigeria zijn bende aansturen, zo getuigde een van de beklaagden. De man werd veroordeeld tot 10 jaar effectieve celstraf. Wellicht verblijft hij momenteel in Nigeria.

Zijn toenmalige vriendin, de Nederlandse die alle slachtoffers opbelde, werd medeplichtig geacht en kreeg een celstraf van 5 jaar opgelegd. Deze is met uitstel behalve de 10 maanden voorlopige hechtenis die ze reeds uitzat. Voor de andere medeplichtigen werden celstraffen van 5 jaar tot 6 maanden uitgesproken, veelal met uitstel. Eén beklaagde werd vrijgesproken, haar betrokkenheid blijkt onvoldoende uit het dossier.

Streng
De rechter was bijzonder streng voor de manier waarop de beklaagden te werk gingen: "het vertrouwen winnen van onschuldige slachtoffers met een goed opgebouwd verhaal, is bijzonder triest. Beklaagden hebben schromelijk misbruik gemaakt van de angsten van hun slachtoffers en gaven hen valselijk het gevoel dat zij meewerkten aan het beveiligen van internetbankieren voor zichzelf en anderen."

Enkele procedurekwesties die tijdens de behandeling van het dossier door de verdediging werden opgeworpen, werden door de rechtbank afgewezen. "Er is geen enkele reden om te twijfelen aan de correctheid van het verloop van de huiszoeking in Nederland, en ook de rechten van de verdediging werden hier niet geschonden", klonk het. Het feit dat volgens één beklaagde bepaalde stukken in het dossier ontbreken, achten wij ook niet bewezen. Alles wat nodig is, zit erin."

1,7 miljoen euro
De vier hoofdbanken - BNP Paribas Fortis, KBC, ING en Belfius – die meer dan 7,7 miljoen eisten, kregen samen een schadevergoeding van bijna 1,7 miljoen euro toegewezen. Een vergoeding van 500.000 euro voor het installeren van betere software en de imagoschade die KBC leed, werd afgewezen. Naast de celstraffen kregen de beklaagden ook allemaal forse geldboetes, gaande van 60.000 euro tot 2.500 euro, de meeste effectief. De rechtbank verklaarde tot slot ruim 440.000 euro verbeurd, een bedrag dat integraal naar de burgerlijke partijen gaat.