1 op de 4 leerlingen zit moe in de klas

Een op de vier leerlingen zit vermoeid in de klas door een slaapstoornis. Dat blijkt uit een grootschalig Fins onderzoek waarover De Morgen bericht. Volgens Vlaamse experts is het probleem ook in ons land aanwezig. “Jongeren bouwen zo’n groot slaaptekort op dat ze in het weekend een ‘social jetlag’ hebben.”

Uit het onderzoek bij één miljoen tieners blijkt dat het aantal jongeren met een slaapstoornis de jongste twintig jaar verdubbeld is. Twintig procent van de meisjes en tien procent van de jongens voelt zich chronisch vermoeid. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie gaat dat aantal alleen maar in stijgende lijn. “Tegen eind dit decennium verwachten we een echte piek.”

Smartphone is boosdoener

Ook in België worstelen heel wat jongeren met een slaapstoornis. En dat is vooral te wijten aan het veelvuldig gebruik van smartphones en tablets. “De blootstelling aan schermen voor het slapengaan wordt alleen maar groter. Daardoor komen tieners niet tot rust, want ze zijn bezig met hun vrienden op Facebook”, zegt Stijn Verhulst van UZ Antwerpen.

“Bovendien zorgt de blootstelling aan het licht ervoor dat het lichaam verhinderd wordt in de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon. De hersenen krijgen daardoor niet het signaal dat het tijd is om te gaan slapen. Dat komt pas uren later.”

Social jetlag

Door het grote slaaptekort kunnen leerlingen tijdens de schooluren moeilijk bij de les blijven. “Jongeren krijgen nu ook te kampen met een ‘social jetlag’ in het weekend,” zegt An Mariman van UZ Gent. “In de week bouwen ze een groot slaaptekort op, waardoor ze in het weekend vaak te lang in bed blijven liggen. En dat is ook niet goed. In die laatste slaapcyclus geraak je niet meer in een diepe slaap, die er net voor zorgt dat je fysiek recupereert. Daardoor droom je meer en verlies je energie.”

Volgens Mariman zijn tieners ook vatbaarder voor slaapstoornissen dan volwassenen. Dat komt door de puberteit en de opspelende hormonen. “Door die veranderingen raken ze vaak pas later in slaap en dan worden ze ’s morgens moe wakker.”

Experts geven de raad om anderhalf uur voor het slapengaan de smartphone uit te zetten en die vooral niet op het nachtkastje te leggen. “Tieners nemen vaak hun laptop en smartphone mee naar hun kamer, waardoor die steeds minder een slaapomgeving wordt.”