Belg vijfde grootste voetafdruk

De ecologische voetafdruk van de Belg blijft stijgen. Ons land staat ondertussen in de top vijf van landen met de grootste ecologische voetafdruk ter wereld, zo blijkt uit het tweejaarlijkse Living Planet Report van WWF.

De ecologische voetafdruk per Belg bedraagt 7,45 hectare (wereldwijd gemiddeld 1,8 ha en in Europa 4,3), terwijl dat twee jaar geleden nog 7,14 ha was. Als alle mensen zouden leven met de voetafdruk berekend voor de gemiddelde Belg, dan zouden we 4,3 Aardes nodig hebben.  

Energie neemt iets meer dan de helft van onze voetafdruk in. De belangrijkste verschillen met onze buurlanden zijn het energieverbruik van huishoudens en de transportsector. "We hebben een groot patrimonium aan relatief oude, slecht geïsoleerde gebouwen waaruit veel energie ontsnapt", zegt Damien Vincent, CEO van WWF-België. "Bovendien dragen de lage bezettingsgraad van Belgische personenwagens, het dichte wegennet en de fiscale voordelen voor bedrijfswagens bij tot een hoger aantal voertuigkilometers per persoon."

Waar ons land twee jaar geleden op zes stond, heeft België nu de vijfde grootste ecologische voetafdruk per hoofd ter wereld. Koeweit, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Denemarken gaan ons land vooraf. Het (kleine) verschil komt omdat de VS zakte van vijf naar acht door een grote omschakeling van energieproductie op basis van schaliegas in plaats van steenkool. "Schaliegas veroorzaakt evengoed een milieuramp, maar stoot wel minder CO2 uit", verduidelijkt woordvoerder Koen Stuyck (WWF). "Ook wegen de 'bunkerbrandstoffen' (voor internationale scheepvaart en vliegverkeer) zwaarder door bij kleinere landen die veel doorvoeren, maar dat neemt niet weg dat onze voetafdruk hoog is."

Dat de biodiversiteit op veertig jaar tijd met 52 pct achteruitging, is een andere frappante vaststelling uit het rapport. De achteruitgang is meer uitgesproken in de tropische dan de gematigde gebieden, in Latijns-Amerika bijvoorbeeld met 83 pct. "De schaal van het verlies aan biodiversiteit en de schade aan ecosystemen die essentieel zijn voor ons bestaan is alarmerend", aldus Damien Vincent.

Toch is de impact niet onvermijdelijk en kan, bijvoorbeeld door het afbakenen van een netwerk van efficiënt beschermde gebieden, de tendens omgekeerd worden. "Zo is Nepal erin geslaagd om zijn tijgerpopulatie te laten stijgen en stijgt in het Zuid-Afrikaanse Krugerpark ook de populatie van olifanten."

WWF biedt vijf oplossingen aan, naast het beschermen en herstellen van biodiversiteit en ecosystemen, onder meer het waarderen van ecosystemen in de kostprijs van producten en een beleidskader om natuurlijke hulpbronnen en grondstoffen rechtvaardiger te beheren. Het Gentse initiatief "Donderdag Veggiedag" wordt door de organisatie als voorbeeld genoemd om aan te tonen dat ook steden inspanningen kunnen leveren.